Νεκροί στις υπεργολαβίες, φωτιά στην ακρίβεια

ΕΝΩΤΙΚΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ (Ε.Α.Κ.)

ΔΕΛΤΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ  •  Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026

Από το διυλιστήριο της Motor Oil ως τις Βρυξέλλες, η ευθύνη χάνεται στην αλυσίδα των εργολάβων

Μια ακόμη εβδομάδα με βαρύ τίμημα για τον κόσμο της εργασίας. Τρεις εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους σε εργατικά δυστυχήματα, με το πιο πολύνεκρο να συμβαίνει στις εγκαταστάσεις ενός από τους πιο κερδοφόρους ομίλους της χώρας, και πάλι σε εργολαβικό συνεργείο. Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός εκτοξεύτηκε και ο χειμώνας έρχεται με το πετρέλαιο θέρμανσης ακριβότερο από ποτέ. Και στο βάθος, μια ευρωπαϊκή συζήτηση για τις υπεργολαβίες που δείχνει ακριβώς πού χάνεται η ευθύνη. Στο δελτίο αυτό τα συνδέουμε.

1. Εργατικά δυστυχήματα: ο θάνατος βρίσκει ξανά τους εργολαβικούς

Το βαρύτερο χτύπημα ήρθε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, στις εγκαταστάσεις της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους. Από έκρηξη που σημειώθηκε στο πλαίσιο εκτεταμένων εργασιών προληπτικής συντήρησης και γενικής διακοπής λειτουργίας του διυλιστηρίου, δύο εργαζόμενοι τραυματίστηκαν σοβαρά και άλλοι ελαφρά. Και οι δυο, ηλικίας περίπου 43 και 50 ετών, υπέκυψαν στα τραύματά τους, Το κρίσιμο στοιχείο: οι δύο νεκροί εργαζόμενοι ήταν εργαζόμενοι εξωτερικού, εργολαβικού συνεργείου, και για το δυστύχημα συνελήφθη, με εντολή εισαγγελέα, ο εργολάβος του συνεργείου.

Δεν ήταν το μόνο. Την ίδια ημέρα, στην Κάτω Καμήλα Σερρών, ένας 49χρονος ελαιοχρωματιστής, πατέρας δύο παιδιών, έπεσε από σκαλωσιά ύψους δύο μέτρων και σκοτώθηκε. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης, ένας 52χρονος χειριστής μηχανήματος καταπλακώθηκε από μεταλλικό σωλήνα βάρους ενός τόνου σε εργοτάξιο εταιρείας έργων. Διαφορετικοί χώροι, ίδια μοτίβα: εργολαβικά και υπεργολαβικά συνεργεία, ελλιπή μέτρα, εργασίες υψηλού κινδύνου χωρίς ουσιαστική προστασία.

Τα συνολικά νούμερα αποτυπώνουν το μέγεθος της τραγωδίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδίας των Τεχνικών Επιχειρήσεων, από την αρχή του 2026 έχουν καταγραφεί 140 νεκροί και 275 σοβαρά τραυματισμένοι εργαζόμενοι σε εργατικά δυστυχήματα. Πίσω από κάθε αριθμό υπάρχει μια οικογένεια, όπως τα δύο παιδιά του εργάτη στις Σέρρες. Και πίσω από το επαναλαμβανόμενο μοτίβο υπάρχει μια σταθερή αιτία: η ανάθεση των πιο επικίνδυνων εργασιών σε αλυσίδες εργολάβων και υπεργολάβων, όπου η ευθύνη για την ασφάλεια αραιώνει όσο κατεβαίνει η αλυσίδα και, στο τέλος, πέφτει ολόκληρη στις πλάτες του τελευταίου, του ίδιου του εργαζομένου.

2. Ακρίβεια και θέρμανση: ο χειμώνας έρχεται ακριβός

Την ίδια εβδομάδα, η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι ο πληθωρισμός εκτοξεύτηκε τον Σεπτέμβριο στο 5%, από 3,8% τον Αύγουστο και μόλις 1,9% έναν χρόνο πριν. Πρόκειται για μηνιαία αύξηση 2,1% και για ένα από τα υψηλότερα επίπεδα εδώ και χρόνια. Οι μεγαλύτερες πιέσεις ήρθαν από την ενέργεια, τα καύσιμα, τη στέγαση και τις μεταφορές, με ορισμένες ανατιμήσεις να ξεπερνούν ακόμη και το 50%. Δηλαδή, η ακρίβεια χτυπά ακριβώς εκεί που ο εργαζόμενος δεν μπορεί να κάνει περικοπές: στο ρεύμα, στο αυτοκίνητο για τη δουλειά, στο ενοίκιο.

Και το χειρότερο είναι μπροστά μας. Στις 15 Οκτωβρίου ανοίγει η αγορά του πετρελαίου θέρμανσης. Χωρίς κρατική παρέμβαση, η τιμή θα ξεκινούσε κοντά στα 1,90 με 1,95 ευρώ το λίτρο στα μεγάλα αστικά κέντρα, ακόμη υψηλότερα στην περιφέρεια και στα νησιά. Με τη διπλή επιδότηση κράτους και διυλιστηρίων, στόχος είναι να μείνει κάτω από τα 1,75 ευρώ, ίσως γύρω στο 1,55 με 1,60. Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος, πέρσι το πετρέλαιο θέρμανσης είχε ξεκινήσει γύρω στα 1,13 ευρώ το λίτρο. Ακόμη, δηλαδή, και με την επιδότηση, ο εργαζόμενος θα πληρώσει φέτος περίπου ένα τρίτο παραπάνω για να ζεστάνει το σπίτι του.

Η κυβερνητική απάντηση παραμένει η λογική των μπαλωμάτων: επιδοτήσεις που απλώς συγκρατούν τις τιμές σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από πέρσι, με τη σύμπραξη των διυλιστηρίων που καταγράφουν κέρδη-ρεκόρ, και ένα επίδομα θέρμανσης που αυξάνεται μεν κατά 20% αλλά χωρίς ουσιαστική διεύρυνση των δικαιούχων. Ιδιαίτερα προκλητικός είναι ο ισχυρισμός της κυβέρνησης ότι δήθεν διαπραγματεύεται με την Ευρωπαϊκή Ένωση τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Πρόκειται για πρόσχημα. Ο ελληνικός ΕΦΚ είναι ήδη υπερπολλαπλάσιος από τα κατώτατα όρια που επιβάλλει η ΕΕ: στη βενζίνη είναι 700 ευρώ ανά χίλια λίτρα, όταν το ευρωπαϊκό ελάχιστο είναι 359, ενώ στο πετρέλαιο θέρμανσης φτάνει τα 280 ευρώ, όταν το κοινοτικό κατώτατο είναι μόλις 21 ευρώ, δηλαδή δεκατρείς φορές χαμηλότερο. Η χώρα, επομένως, έχει κάθε δυνατότητα να μειώσει μονομερώς τον ΕΦΚ, χωρίς καμία άδεια ή διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες. Αρκεί να το θελήσει. Διεκδικούμε πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς που να αντισταθμίζουν την ακρίβεια εδώ και τώρα, άμεση και ουσιαστική μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα και στο πετρέλαιο θέρμανσης, κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής στο ρεύμα, και ουσιαστική φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων. Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός της εισφοράς αλληλεγγύης προβλέπει κατώτατο συντελεστή μόλις 33% στα πλεονάζοντα κέρδη του κλάδου, και η Ελλάδα αρκείται σε αυτό το ελάχιστο, χαρίζοντας στην πράξη στα διυλιστήρια τα κέρδη της ενεργειακής κρίσης. Τα κράτη-μέλη, όμως, έχουν κάθε δυνατότητα να επιβάλουν πολύ υψηλότερο συντελεστή, όπως ήδη έκαναν η Ιρλανδία με 75% και η Σλοβενία με 80%. Με αυτά τα δεδομένα, το αίτημά μας για φορολόγηση των υπερκερδών στο 90% όχι μόνο δεν είναι ανεδαφικό, αλλά είναι απολύτα ρεαλιστικό και δίκαιο: Αυτά τα κέρδη δημιουργήθηκαν από την ακρίβεια που πληρώνουν οι εργαζόμενοι, και σε αυτούς πρέπει να επιστρέψουν.

3. Υπεργολαβίες: η Ευρώπη ξέρει το πρόβλημα, η Κομισιόν αρνείται τη λύση

Το εργατικό δυστύχημα στη Motor Oil δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα. Είναι η πιο ακραία εκδήλωση ενός ευρωπαϊκού προβλήματος που συζητείται ήδη στις Βρυξέλλες, χωρίς όμως να λύνεται. Τον Φεβρουάριο του 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε έκθεση για τις αλυσίδες υπεργολαβίας, αναγνωρίζοντας ρητά ότι η ανάθεση εργασιών σε μακριές αλυσίδες εργολάβων οδηγεί σε κατακερματισμένα και επικίνδυνα περιβάλλοντα εργασίας, με μειωμένη διαφάνεια και θολή ευθύνη, ιδίως για μετανάστες και αποσπασμένους εργαζόμενους.

Το πρόβλημα είναι ότι, ακόμη και αυτή η έκθεση αποδυναμώθηκε στην πορεία. Το αρχικό αίτημα για όριο στα επίπεδα υπεργολαβίας και για πλήρη συνυπευθυνότητα του κύριου αναδόχου σε όλη την αλυσίδα, σε μισθούς, εισφορές και ασφάλεια, δεν πέρασε στο τελικό κείμενο. Και όταν το Κοινοβούλιο ζήτησε, έστω και χλιαρά, δράση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απάντησε τον Αύγουστο αποκλείοντας νέα δεσμευτική νομοθεσία και παραπέμποντας αορίστως σε καλύτερη εφαρμογή των υπαρχόντων κανόνων. Με άλλα λόγια, η Κομισιόν γνωρίζει το πρόβλημα, αλλά αρνείται το μόνο εργαλείο που θα το άγγιζε στη ρίζα του.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία. Όσο η ευθύνη του κύριου αναδόχου δεν είναι δεσμευτική και πλήρης, θα συμβαίνει ακριβώς αυτό που είδαμε στη Motor Oil: μετά το δυστύχημα συλλαμβάνεται ο εργολάβος του συνεργείου, ο τελευταίος κρίκος της αλυσίδας, ενώ ο μεγάλος όμιλος που ανέθεσε την εργασία και καρπώνεται τα κέρδη μένει στο απυρόβλητο. Τα ευρωπαϊκά συνδικάτα επιμένουν στο αυτονόητο: δεσμευτική Οδηγία με όριο στις υπεργολαβίες και πλήρη συνυπευθυνότητα σε όλη την αλυσίδα. Η Ε.Α.Κ. στηρίζει αυτό το αίτημα, γιατί χωρίς αυτό οι νεκροί θα συνεχίσουν να μετρώνται στον τελευταίο κρίκο, ενώ οι υπεύθυνοι θα κρύβονται στην κορυφή.

Συμπέρασμα

Νεκροί σε εργολαβικά συνεργεία, ακρίβεια που καλπάζει, θέρμανση που γίνεται πολυτέλεια, και μια Ευρώπη που αναγνωρίζει τα προβλήματα αλλά διστάζει να τα λύσει: η κοινή γραμμή είναι ότι η ευθύνη και το κόστος μετακυλίονται πάντα προς τα κάτω, στον εργαζόμενο, ενώ το κέρδος και η προστασία μένουν στην κορυφή. Η Ε.Α.Κ. θα συνεχίσει να παλεύει για το αυτονόητο: ασφαλείς χώρους δουλειάς με πραγματική ευθύνη σε όλη την αλυσίδα, μισθούς και εισοδήματα που να αντέχουν στην ακρίβεια, και ένα κράτος που θα στέκεται στο πλευρό της εργασίας και όχι των ομίλων.

ΕΝΩΤΙΚΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ (Ε.Α.Κ.)

email: eak@gsee.gr

site:

Πηγή:

Πηγή – Iskra

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy