Κύπρος

Να σπάσει η σιωπή, να δυναμώσει η προστασία των γυναικών

Η καταγγελία της κακοποίησης αποτελεί κρίσιμο βήμα για την προστασία των γυναικών και των παιδιών, όμως η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι κάθε θύμα βρίσκει άμεση βοήθεια, ασφάλεια και ουσιαστική στήριξη. Μόνο το πρώτο…

15 Νοεμβρίου 2026 · 06:50

Η καταγγελία της κακοποίησης αποτελεί κρίσιμο βήμα για την προστασία των γυναικών και των παιδιών, όμως η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι κάθε θύμα βρίσκει άμεση βοήθεια, ασφάλεια και ουσιαστική στήριξη.
Μόνο το πρώτο οκτάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 1.334 ποινικές υποθέσεις εγκλημάτων κατά των γυναικών, ενώ εξακολουθούν να εντοπίζονται σοβαρά κενά στην εφαρμογή προστατευτικών διαταγμάτων, ελλείψεις στον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών, καθυστερήσεις στην επέκταση του Σπιτιού της Γυναίκας και προβλήματα στην πρόσβαση στη δωρεάν νομική αρωγή.

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Γυναίκες που ζουν καθημερινά με τον φόβο, παιδιά που μεγαλώνουν σε κακοποιητικό περιβάλλον και οικογένειες που αναζητούν ασφάλεια και στήριξη. Πίσω από τις υποθέσεις έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας βρίσκονται άνθρωποι που χρειάζονται άμεση προστασία, ουσιαστική βοήθεια και τη δυνατότητα να ξαναχτίσουν τη ζωή τους με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Παρά τη νομοθεσία και τις κυβερνητικές εξαγγελίες, σοβαρές αδυναμίες στον συντονισμό των υπηρεσιών, ελλείψεις στις δομές φιλοξενίας και εμπόδια στην πρόσβαση στη Δικαιοσύνη εξακολουθούν να δυσκολεύουν την αποτελεσματική προστασία των θυμάτων.

Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται στα αστυνομικά στοιχεία. Μόνο το πρώτο οκτάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 1.334 ποινικές υποθέσεις στην ειδική κατηγορία εγκλημάτων κατά των γυναικών, από τις οποίες 796 παραπέμφθηκαν στο δικαστήριο. Οι αριθμοί αναδεικνύουν τη σοβαρότητα της κατάστασης, αλλά και την ανάγκη κάθε καταγγελία να συνοδεύεται από έγκαιρη παρέμβαση και ουσιαστική στήριξη.

Για μια γυναίκα που προσπαθεί να ξεφύγει από μια κακοποιητική σχέση, η αναζήτηση βοήθειας μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό βήμα. Ωστόσο η προστασία δεν πρέπει να εξαντλείται στην καταγγελία. Απαιτεί ασφαλή στέγαση, αποτελεσματική εφαρμογή των δικαστικών διαταγμάτων, νομική βοήθεια και συνεχή ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη, ώστε κάθε θύμα να μπορεί να ξαναχτίσει τη ζωή του με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.

Αυτές οι αδυναμίες βρέθηκαν στο επίκεντρο πρόσφατης συνεδρίας της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην παρουσία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Κώστα Φυτιρή. Ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, υπογράμμισε ότι η Κύπρος διαθέτει σε μεγάλο βαθμό επαρκές νομοθετικό πλαίσιο, ωστόσο το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στην εφαρμογή του.

Παράλληλα, κοινοβουλευτική παρέμβαση του βουλευτή του ΑΚΕΛ Γιώργου Κουκουμά έφερε στο φως σημαντικά κενά στην καταγραφή και αξιολόγηση της δωρεάν νομικής αρωγής. Παρότι υπάρχουν ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες θυμάτων βίας, το κράτος δεν διαθέτει ολοκληρωμένη εικόνα για το πόσοι επωφελήθηκαν από αυτές.

Η βία δεν πρέπει να μένει στη σιωπή, αλλά ούτε και οι γυναίκες που ζητούν βοήθεια να βρίσκονται αντιμέτωπες με γραφειοκρατικά εμπόδια και υπηρεσιακά κενά. Η ασφάλεια είναι δικαίωμα που η Πολιτεία οφείλει να εγγυάται καθημερινά, ώστε καμία γυναίκα να μην αισθάνεται μόνη απέναντι στη βία.

Σοβαρά κενά στην εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία των θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας ανέδειξε ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης.

Κατά τη συνεδρία, στην παρουσία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Κώστα Φυτιρή, υπογράμμισε ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη νόμων, αλλά η ανεπαρκής εφαρμογή τους.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η τήρηση των δικαστικών διαταγμάτων που απαγορεύουν στους δράστες να πλησιάζουν τα θύματα, καθώς δεν διασφαλίζεται πάντοτε η αποτελεσματική επιτήρηση και η άμεση αντιμετώπιση παραβιάσεων.

Παράλληλα, εντοπίζονται σοβαρά προβλήματα συντονισμού μεταξύ των υπηρεσιών, με αποτέλεσμα πληροφορίες για περιστατικά κακοποίησης να μη φτάνουν εγκαίρως στην Αστυνομία ή στα σχολεία, δυσχεραίνοντας την έγκαιρη προστασία των θυμάτων.

Ο Υπουργός ανακοίνωσε τη λειτουργία πλατφόρμας ανταλλαγής πληροφοριών μέχρι το τέλος του 2026.

Η ενίσχυση των δομών προστασίας και στήριξης των γυναικών που βιώνουν κακοποίηση παραμένει ζητούμενο, παρά τις αυξημένες ανάγκες για ασφαλή φιλοξενία και εξειδικευμένη βοήθεια.

Η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας ανακοίνωσε ότι μέχρι το τέλος του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός αναδιοργάνωσης του Σπιτιού της Γυναίκας, ενώ το 2027 θα εξεταστεί η επέκτασή του σε όλες τις επαρχίες, όπως ζητά η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής, Χρίστος Χριστοφίδης, αναγνώρισε ότι γίνονται μικρά αλλά ουσιαστικά βήματα, τονίζοντας την ανάγκη για περισσότερες παρεμβάσεις.

Η ασφαλής στέγαση, η οικονομική ανεξαρτησία και η συνεχής ψυχολογική στήριξη είναι απαραίτητες για μια νέα αρχή μακριά από τη βία.

Παράλληλα, ο Υπουργός Δικαιοσύνης εξήγγειλε ψυχομετρικές εξετάσεις ανά τριετία για τους κατόχους όπλων μετά το σοβαρό περιστατικό έμφυλης βίας του περασμένου καλοκαιριού.

Σοβαρά κενά στην πρόσβαση των θυμάτων βίας στη Δικαιοσύνη αναδεικνύουν στοιχεία που κατατέθηκαν στη Βουλή, έπειτα από κοινοβουλευτική παρέμβαση του βουλευτή του ΑΚΕΛ Γιώργου Κουκουμά.

Ο βουλευτής ζήτησε αναλυτική ενημέρωση για τις αιτήσεις δωρεάν νομικής αρωγής, τις εγκρίσεις, τις απορρίψεις και την αξιοποίηση των ευνοϊκότερων ρυθμίσεων για τα θύματα βίας.

Παρότι η νομοθεσία τροποποιήθηκε το 2024, ώστε συγκεκριμένες κατηγορίες θυμάτων να εξασφαλίζουν νομική αρωγή χωρίς κοινωνικοοικονομική έκθεση, το κράτος δεν διαθέτει ολοκληρωμένα στοιχεία για την εφαρμογή της.

Στα Επαρχιακά Δικαστήρια Λάρνακας και Πάφου δεν καταγράφηκαν αιτήσεις της συγκεκριμένης κατηγορίας, ενώ σε άλλα δικαστήρια δεν είναι πάντοτε δυνατός ο διαχωρισμός τους ανάλογα με τη φύση της υπόθεσης.

Έτσι, παραμένει άγνωστο πόσα θύματα αξιοποίησαν τις νέες δυνατότητες και κατά πόσο εξυπηρετούνται αποτελεσματικά.

Η δωρεάν νομική αρωγή αποτελεί σημαντικό μέσο προστασίας, ιδιαίτερα για οικονομικά ευάλωτες γυναίκες.

Εκατοντάδες απορρίψεις αιτήσεων δωρεάν νομικής αρωγής καταγράφονται στα δικαστήρια, την ώρα που οι κρατικές δαπάνες αυξάνονται χωρίς ολοκληρωμένη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος.

Στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού το 2025 καταγράφηκαν 285 αιτήσεις και 190 απορρίψεις. Το 2024 οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 327 και 212, ενώ την πενταετία 2021–2025 υποβλήθηκαν 1.466 αιτήσεις και καταγράφηκαν 928 απορρίψεις.

Τα στοιχεία αφορούν όλες τις κατηγορίες νομικής αρωγής, όχι αποκλειστικά θύματα βίας.

Στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας το 2025 καταγράφηκαν 248 αιτήσεις και 55 εγκρίσεις, χωρίς να είναι γνωστή η έκβαση των υπολοίπων.

Παράλληλα, οι δαπάνες στην Πάφο αυξήθηκαν από €293 χιλ. το 2021 σε €673 χιλ. το 2025 και στην Αμμόχωστο από €59 χιλ. σε €313 χιλ.

Παρά τις ενημερωτικές δράσεις, παραμένει άγνωστο πόσα θύματα εξασφάλισαν τελικά νομική βοήθεια. Απαιτείται ουσιαστική αξιολόγηση και καλύτερη εξυπηρέτηση των δικαιούχων.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ