Νέο πλαίσιο για τα χρέη: Ξεμπλοκάρουν οι κατασχέσεις μετά την απαλλαγή – Τι είναι η «δεύτερη ευκαιρία»

Με την υπ’ αριθμόν 159051 ΕΞ 2026 εγκύκλιο της 5ης Οκτωβρίου, την οποία υπογράφει η Γενική Γραμματέας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους Θεώνη Αλαμπάση, αποσαφηνίζεται η τύχη των κατασχέσεων που είχαν επιβληθεί πριν από την απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη του.

Η βασική αρχή που θέτει το υπουργείο είναι ότι η επέλευση της απαλλαγής αποτελεί το καθοριστικό χρονικό σημείο. Από τότε και μετά, οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων που συνδέονται με οφειλές οι οποίες καλύπτονται από την απαλλαγή αίρονται αυτοδικαίως. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι απαιτήσεις του οφειλέτη που γεννιούνται μετά την ημερομηνία απαλλαγής δεν μπορούν να εξακολουθούν να δεσμεύονται εξαιτίας της παλαιάς κατάσχεσης.

Πώς λειτουργεί η «δεύτερη ευκαιρία»

Ο ν. 4738/2020 θεσμοθέτησε τη δυνατότητα απαλλαγής από οφειλές μέσω της πτωχευτικής διαδικασίας και της ρευστοποίησης της περιουσίας του οφειλέτη. Η λογική του μηχανισμού είναι ότι, αφού ακολουθηθεί η διαδικασία που προβλέπει ο νόμος και περάσει το απαιτούμενο χρονικό διάστημα, ο οφειλέτης μπορεί να απαλλαγεί από τα χρέη που εμπίπτουν στην πτώχευση και να κάνει μια νέα οικονομική αρχή.

Κατά κανόνα, για τα φυσικά πρόσωπα η απαλλαγή από τις οφειλές προς τους πτωχευτικούς πιστωτές επέρχεται μετά την πάροδο 36 μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης ή τη σχετική καταχώριση, ενώ για ειδικές περιπτώσεις προβλέπεται συντομότερη προθεσμία ενός έτους. Παράλληλα, ο νόμος παρέχει τη δυνατότητα προσφυγής κατά της απαλλαγής σε όσους έχουν έννομο συμφέρον και εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

Το ζήτημα που παρέμενε, ωστόσο, αδιευκρίνιστο ήταν τι συμβαίνει με μία κατάσχεση εις χείρας τρίτου η οποία είχε ήδη επιβληθεί.

Γιατί υπήρχε «γκρίζα ζώνη»

Η ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης μορφής κατάσχεσης βρίσκεται στο γεγονός ότι, σύμφωνα με τη Φορολογική Διοίκηση, η συγκεκριμένης μορφής κατάσχεση δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως μια εκκρεμής πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης. Το μέτρο ολοκληρώνεται με την επίδοση του κατασχετηρίου στον τρίτο και μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αφορά όχι μόνο ήδη υφιστάμενες αλλά και μελλοντικές απαιτήσεις του οφειλέτη.

Αυτό ακριβώς το σημείο έρχεται να αποσαφηνίσει η νέα εγκύκλιος:

• Μέχρι να επέλθει η απαλλαγή, ο πιστωτής που έχει επιβάλει νόμιμα κατάσχεση εις χείρας τρίτου πριν από την κήρυξη της πτώχευσης και πριν ενεργοποιηθεί η αναστολή των ατομικών διώξεων διατηρεί τα σχετικά δικαιώματά του και μπορεί να εισπράττει τις κατασχεθείσες απαιτήσεις.
• Από την ημερομηνία της απαλλαγής και μετά, όμως, η εικόνα αλλάζει. Εφόσον το συγκεκριμένο χρέος καλύπτεται από την απαλλαγή, παύει να βαρύνει τον οφειλέτη και δεν μπορεί πλέον να αναζητείται από αυτόν. Επομένως, σύμφωνα με την εγκύκλιο, εκλείπει και ο λόγος για τον οποίο είχε επιβληθεί η κατάσχεση.

Ποια ποσά απελευθερώνονται

Η ημερομηνία απαλλαγής λειτουργεί έτσι ως «κόκκινη γραμμή» για τα ποσά που βρίσκονται στα χέρια τρίτων.

Οι απαιτήσεις που γεννιούνται μετά την ημερομηνία αυτή αποδεσμεύονται από την κατάσχεση. Αντίθετα, εάν η κατασχεμένη απαίτηση είχε ήδη γεννηθεί πριν επέλθει η απαλλαγή, το αντίστοιχο ποσό εξακολουθεί να αποδίδεται στον πιστωτή που είχε επιβάλει την κατάσχεση.

Η ρύθμιση δεν αφορά μόνο όσους πτώχευσαν με το καθεστώς του ν. 4738/2020. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, καταλαμβάνει και οφειλέτες ή νόμιμους εκπροσώπους που είχαν υπαχθεί στο προηγούμενο πτωχευτικό καθεστώς του ν. 3588/2007, εφόσον εμπίπτουν στη μεταβατική διάταξη του νεότερου νόμου και δικαιούνται την προβλεπόμενη απαλλαγή.

Η διευκρίνιση είναι ουσιαστική για την εφαρμογή της «δεύτερης ευκαιρίας»: όταν ένα χρέος έχει πλέον καλυφθεί από την απαλλαγή, μια παλαιά κατάσχεση δεν μπορεί να συνεχίζει επ’ αόριστον να δεσμεύει νέες απαιτήσεις του οφειλέτη. Η ημερομηνία απαλλαγής γίνεται, συνεπώς, το σαφές όριο ανάμεσα στις απαιτήσεις που εξακολουθούν να καταλαμβάνονται από το παλιό μέτρο και σε εκείνες που δημιουργούνται στη συνέχεια και απελευθερώνονται.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy