Ελλάδα

Νέα φωτιστική ταυτότητα για τον ιστορικό περίπατο της Αθήνας

6 Οκτωβρίου 2026 · 15:13

Το έργο της νέας φωτιστικής ταυτότητα σε μία από τις πιο όμορφες περιηγήσεις γύρω από την Ακρόπολη, που υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ωνάση και σε σχεδιασμό της Ελευθερίας Ντεκώ, παραδόθηκε στον Δήμο Αθηναίων, στους κατοίκους και τους επισκέπτες της Αθήνας. Η νέα παρέμβαση εντάσσεται διακριτικά στο μνημειακό και φυσικό τοπίο γύρω από τον Ιερό Βράχο, με στόχο να αναδείξει τη διαδρομή χωρίς να ανταγωνίζεται τα μνημεία. Συγκεκριμένα 125 νέοι ιστοί φωτισμού τοποθετήθηκαν κατά μήκος των οδών Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Αποστόλου Παύλου. Στο πλαίσιο της παρέμβασης φωτίστηκαν επίσης, για πρώτη φορά, αρχαιολογικά ευρήματα, όπως η ρωμαϊκή δεξαμενή λίγο πριν από την είσοδο του Ηρωδείου.

Το έργο παραδόθηκε από τον πρόεδρο του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνη Σ. Παπαδημητρίου, στο Δήμο Αθηναίων ολοκληρώνοντας συμβολικά έναν κύκλο σημαντικών παρεμβάσεων στην περιοχή της Ακρόπολης. Από την προστασία των μνημείων και τις υποδομές έως την προσβασιμότητα και την αναβάθμιση της καθημερινής εμπειρίας των επισκεπτών του δημόσιου χώρου, η δέσμη των παρεμβάσεων αυτών αποτυπώνουν τη σταθερή αντίληψη του Ιδρύματος Ωνάση: ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποκτά ουσιαστικό νόημα όταν παραμένει ζωντανή, ορατή και σε διαρκή σχέση με την πόλη και την κοινωνία. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της πολιτικής και θεσμικής ζωής, ενώ χαιρετισμό απηύθυναν ο κ. Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, η Υπουργός Πολιτισμού κα Λίνα Μενδώνη, ο Δήμαρχος Αθηναίων κ. Χάρης Δούκας και η κα Ελευθερία Ντεκώ.

Η παρέμβαση συνδέεται με προηγούμενα έργα στην περιοχή που φέρουν την υπογραφή της Ελευθερίας Ντεκώ και έχουν υλοποιηθεί με τη στήριξη του Ιδρύματος Ωνάση. Το 2020, η σχεδιάστρια είχε επιμεληθεί τον ανανεωμένο φωτισμό του Ιερού Βράχου και των μνημείων του- έργο του Υπουργείου Πολιτισμού που πραγματοποιήθηκε με δωρεά και ανάθεση του Ιδρύματος. Πιο πρόσφατα, σχεδίασε και τον φωτισμό του γλυπτού του Κ. Π. Καβάφη στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, το οποίο φιλοτέχνησε ο γλύπτης Πραξιτέλης Τζανουλίνος. Η νέα μελέτη φωτισμού σχεδιάστηκε με στόχο να αναδείξει τη διαδρομή γύρω από την Ακρόπολη με τη μικρότερη δυνατή παρέμβαση και με σεβασμό στο ιδιαίτερο μνημειακό τοπίο της περιοχής. Συνολικά τοποθετήθηκαν 125 νέοι ιστοί φωτισμού, οι 106 στις ήδη υπάρχουσες θέσεις και μόλις 19 σε νέα σημεία, όλοι στην πλευρά των κτιρίων ώστε η θέαση προς τον Παρθενώνα να παραμένει ανεμπόδιστη. Ο σχεδιασμός τους είναι λιτός και διακριτικός, σε ειδική απόχρωση της άμμου, ώστε να εντάσσονται αρμονικά στο περιβάλλον και να «συνομιλούν» με την πέτρα και τα υλικά των μνημείων.

Σε ορισμένα σημεία, ο φωτισμός σχεδιάστηκε έτσι ώστε να πλαισιώνει με τον καλύτερο τρόπο και τα στοιχεία του αρχαιολογικού τοπίου. Παράλληλα, στο παράπλευρο μονοπάτι της Διονυσίου Αρεοπαγίτου και στην οδό Θεωρίας τοποθετήθηκαν χαμηλά φωτιστικά σώματα ενισχύοντας τα επίπεδα φωτισμού, ενώ ήπιος φωτισμός φύτευσης εφαρμόστηκε σε περιοχές που μέχρι σήμερα παρέμεναν σκοτεινές. Τα νέα φωτιστικά έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, ενώ η λειτουργία τους μπορεί να ελέγχεται και να ρυθμίζεται απομακρυσμένα από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων.

Η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και η πρόσβαση

«Ο νέος φωτισμός της Διονυσίου Αρεοπαγίτου και της Αποστόλου Παύλου αφορά έναν από τους σημαντικότερους δημόσιους χώρους της Αθήνας, έναν τόπο όπου η ιστορία αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής της πόλης. Για το Ίδρυμα Ωνάση, η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς συνδέεται πάντα με την πρόσβαση: με τη δυνατότητα όλων να βιώνουν και να απολαμβάνουν αυτόν τον κοινό χώρο» σημείωσε ο κ. Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση και επισήμανε ότι «η συνεργασία μας με την Ελευθερία Ντεκώ συνεχίζεται και σε αυτό το έργο, με την ίδια ευαισθησία απέναντι στο ιστορικό και φυσικό περιβάλλον που χαρακτήρισε και τις προηγούμενες συνεργασίες μας. Ο φωτισμός της Ακρόπολης, η αναβάθμιση της προσβασιμότητας στον Ιερό Βράχο και η απτική διαδρομή εκφράζουν την ίδια αντίληψη που μοιραζόμαστε στο Ίδρυμα Ωνάση: ότι ο πολιτισμός είναι ζήτημα δημοκρατίας και η πολιτιστική κληρονομιά πρέπει να είναι ανοιχτή σε όλους. Η σταθερή συνεργασία μας με το Υπουργείο Πολιτισμού και τον Δήμο Αθηναίων είναι καθοριστική για να μπορούν τέτοιες πρωτοβουλίες να γίνονται πράξη». Από την πλευρά της, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε τη διαδρομή γύρω από την Ακρόπολη «ένα πανόραμα της διαδρομής της πόλης ανά τους αιώνες», επισημαίνοντας ότι έξι χρόνια μετά τον νέο φωτισμό του Ιερού Βράχου ολοκληρώνεται ένας ακόμη κύκλος παρεμβάσεων.

Στην ανάγκη το νέο φως να υπηρετεί και όχι να επιβάλλεται στο τοπίο στάθηκε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας. Όπως ανέφερε, ο περίπατος γύρω από την Ακρόπολη είναι ο τόπος όπου η σύγχρονη πόλη συναντά την ιστορία της.

Η διακεκριμένη σχεδιάστρια φωτισμών Ελευθερία Ντεκώ στάθηκε στη μοναδικότητα της διαδρομής και στη φιλοσοφία που καθόρισε τη νέα παρέμβαση. «Δεν νομίζω πως υπάρχει άλλος δρόμος στον κόσμο με τέτοια θέα, που να έχει συγκινήσει ποιητές και απλούς περιπατητές όσο αυτός εδώ. Και ενώ οι ποιητές μιλούν για το φυσικό φως, μιας και κάποτε δεν υπήρχε άλλο, εμείς τολμήσαμε, με τεχνητό φως, να υπαινιχθούμε μέσα από τη βραδινή εικόνα το συναίσθημα που περιγράφουν» σημείωσε η κ. Ντεκώκαι επισήμανε ότι «Με σεβασμό και λιτότητα, όπως στα μνημεία το 2020, έτσι και τώρα στη διαδρομή που τα περικλείει, κύριο μέλημά μας ήταν να μην παρεμβάλουμε περιττά στοιχεία και να μην εμποδίζεται η θέαση προς τα μνημεία. Ο φωτισμός επιτυγχάνεται με φωτιστικά σώματα πάνω σε ιστούς 5 μέτρων λιτού σχεδιασμού, ώστε να είναι διαχρονικοί, και σε ειδικό χρώμα της άμμου, ώστε να είναι διακριτικοί τις πρωινές ώρες. Με φως ζεστό, όπως αυτό των τειχών, και σε ένταση που δεν ανταγωνίζεται εκείνη της Ακρόπολης και των μνημείων της, ευχάριστο και επαρκές για μια ανέμελη βόλτα με την παρέα ή για τη βραδινή περισυλλογή ενός μοναχικού περιπατητή, το φως δεν εμποδίζει τη σύνδεση με το αρχαίο παρελθόν, αλλά το φέρνει πιο κοντά στο παρόν».

Ένας κύκλος παρεμβάσεων στην περιοχή της Ακρόπολης ολοκληρώνεται

Το έργο ολοκληρώνει έναν εξαετή κύκλο παρεμβάσεων που έχει υποστηρίξει το Ίδρυμα Ωνάση στην περιοχή της Ακρόπολης σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, τον Δήμο Αθηναίων και τους αρμόδιους θεσμικούς φορείς. Το 2020 υλοποιήθηκαν ο νέος φωτισμός του Ιερού Βράχου, ο ανελκυστήρας πλαγιάς και η αναβάθμιση των διαδρομών προσβασιμότητας. Το 2022 ακολούθησαν η απτική διαδρομή για άτομα με οπτική αναπηρία και, την περίοδο 2022-2023, το έργο περισχοίνισης στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης. Το 2023 υποστηρίχθηκε η διευθέτηση των ομβρίων υδάτων της Ακρόπολης και της Βόρειας Κλιτύος, ενώ την περίοδο 2023-2024 ολοκληρώθηκε η αναβάθμιση της ενεργητικής και παθητικής ασφάλειας.