Μπορεί αυτό το ορυκτό να σπάσει την κινεζική κυριαρχία στις σπάνιες γαίες;

Η κυριαρχία της Κίνας στην επεξεργασία και στην εφοδιαστική αλυσίδα είναι δεδομένη. Ελάχιστοι κλάδοι μπορούν να συγκριθούν με τη βιομηχανία σπάνιων γαιών ως προς το μέγεθος της μόχλευσης που διαθέτει στη διεθνή πολιτική. Παρ΄όλα αυτά, πολλοί ειδικοί στις σπάνιες γαίες βλέπουν μια διέξοδο, η οποία εξαρτάται από ένα συγκεκριμένο είδος μεταλλεύματος, σύμφωνα με ανάλυση του Foreign Policy: τον μοναζίτη.

«Το μέλλον είναι ο μοναζίτης», σύμφωνα με τον Τζακ Λίφτον, αναλυτή και συμπρόεδρο του Ινστιτούτου Κρίσιμων Ορυκτών (Critical Minerals Institute), ενός οργανισμού που ιδρύθηκε για να προωθήσει τη δημιουργία μιας βορειοαμερικανικής αλυσίδας εφοδιασμού. «Αυτή τη στιγμή, ο μοναζίτης είναι το σημαντικότερο μετάλλευμα σπάνιων γαιών».

Ο μοναζίτης είναι ένα ορυκτό πλούσιο σε στοιχεία σπάνιων γαιών, το οποίο συναντάται συχνά σε αποθέσεις βαρέων ορυκτών άμμων. Σε αντίθεση με άλλα μεταλλεύματα, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συλλεχθεί και να εμπλουτιστεί με σχετικά απλές και οικονομικές μεθόδους -π.χ. βυθοκόρηση ή επιφανειακή εξόρυξη-, χωρίς τις εκτεταμένες εξορυκτικές εργασίες που απαιτούν τα κοιτάσματα σκληρών πετρωμάτων.

Οι άμμοι βρίσκονται ήδη σε κοκκώδη μορφή, επομένως δεν χρειάζεται να θρυμματιστούν ή να αλεστούν, όπως συμβαίνει με τα πετρώδη μεταλλεύματα.

Ο διαχωρισμός των βαρέων ορυκτών από την άμμο μπορεί συνήθως να πραγματοποιηθεί στον χώρο εξόρυξης, με σχετικά φθηνές μαγνητικές μεθόδους ή τεχνικές που βασίζονται στη βαρύτητα, αφήνοντας ένα συμπύκνωμα σχετικά υψηλής περιεκτικότητας για περαιτέρω επεξεργασία.

Τεράστια κοιτάσματα βαριών ορυκτών άμμων που περιέχουν μοναζίτη υπάρχουν στην Αυστραλία, την Ινδία, τη Βραζιλία, τη Μαδαγασκάρη, τη Μοζαμβίκη και τη Νότια Αφρική, ενώ μικρότερα κοιτάσματα βρίσκονται στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ, στη Σρι Λάνκα, την Κίνα, τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη, την Ινδονησία και το Βιετνάμ.

Ήδη, σημαντικές επενδύσεις κατευθύνονται πλέον σε ορυχεία μοναζίτη και τεχνολογίες επεξεργασίας του. Στις ΗΠΑ, Energy Fuels έχει δαπανήσει περισσότερα από 200 εκατομμύρια δολάρια για να εξασφαλίσει περιουσιακά στοιχεία μοναζίτη στη Μαδαγασκάρη και τη Βραζιλία.

Μια μονάδα επεξεργασίας στο Σασκάτσουαν του Καναδά αποτελεί, ωστόσο, προειδοποιητικό παράδειγμα για τους υποστηρικτές του μοναζίτη, καθώς μέχρι σήμερα έχει παραγάγει σχετικά μικρές ποσότητες σπάνιων γαιών, το ακριβές μέγεθος των οποίων δεν έχει προσδιοριστεί

Εκτός Βόρειας Αμερικής, μεγάλα έργα μοναζίτη σχεδιάζονται επίσης από τις Iluka Resources, Tronox, Hastings Technology Metals Limited, Steenkampskraal κ.α.

Είναι ραδιενεργό

Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Foreign Policy, η αξιοποίηση του μοναζίτη προσκρούει σε δύο μεγάλα εμπόδια: τη διαχείριση των ραδιενεργών υλικών που περιέχει και τις κερδοσκοπικές πρακτικές που, σύμφωνα με επικριτές του κλάδου, υπονομεύουν την ανάπτυξη μιας αξιόπιστης βιομηχανίας σπάνιων γαιών εκτός Κίνας.

Ο μοναζίτης δεν περιέχει μόνο τεράστιες ποσότητες πολύτιμων σπάνιων γαιών, αλλά συνήθως περιέχει επίσης ραδιενεργό θόριο και, μερικές φορές, ουράνιο, γεγονός που σημαίνει ότι ο χειρισμός, η αποθήκευση και η επεξεργασία του υπόκεινται σε αυστηρούς κανονισμούς από κυβερνητικές υπηρεσίες.

«Το πρόβλημα είναι ότι τείνουν να περιέχουν πολύ θόριο», το οποίο είναι ασθενώς ραδιενεργό, δήλωσε ο Τζέιμς Κένεντι της ThREE Consulting, μιας συμβουλευτικής εταιρείας για τις σπάνιες γαίες με έδρα το Μιζούρι. «Επειδή δεν υπάρχει αγορά για το θόριο, πρέπει να το αποθηκεύεις».

Και σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ρυθμιστικής Επιτροπής Πυρηνικής Ενέργειας των ΗΠΑ και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, κάθε αποθηκευμένο ραδιενεργό υλικό για το οποίο δεν υπάρχει προγραμματισμένη χρήση ή τρόπος διάθεσης θεωρείται πυρηνικό απόβλητο.

Τα συνήθη πυρηνικά απόβλητα θεωρούνται επιβάρυνση, επειδή ο χειρισμός, η μεταφορά και η αποθήκευσή τους -που ενδέχεται να πρέπει να συνεχίζονται για εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, χρόνια- υπόκεινται σε αυστηρούς κανονισμούς από τις πυρηνικές αρχές.

Υπενθυμίζεται ότι γύρω στο 1982, οι κάτοικοι του Περάκ της Μαλαισίας άρχισαν να διαμαρτύρονται για διάφορες ασθένειε, καθώς λειτουργούσε μετά το 1979, μια θυγατρική της Mitsubishi Chemical που εξήγαγε ύττριο από μετάλλευμα μοναζίτη. Το 1984, ένας Ιάπωνας καθηγητής μέτρησε τα επίπεδα ακτινοβολίας μέσα και κοντά στη δεξαμενή και διαπίστωσε ότι, στις πιο ακραίες περιπτώσεις, ήταν εκατοντάδες φορές υψηλότερα από τα διεθνώς αποδεκτά ανώτατα όρια. Μεταγενέστερη έρευνα διαπίστωσε εξαιρετικά ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά συγγενών ανωμαλιών και οκτώ περιπτώσεις λευχαιμίας στη μικρή κοινότητα κοντά στον χώρο απόρριψης αποβλήτων.

Καθώς οποιαδήποτε μελλοντική αναβίωση της παραγωγής σπάνιων γαιών εκτός Κίνας ενδέχεται να εξαρτάται από την αναγέννηση της βιομηχανίας μοναζίτη, ορισμένοι παρατηρητές εξετάζουν προσεκτικά τους αυστηρούς κανονισμούς που διέπουν την παραγωγή θορίου και άλλων υποπροϊόντων της επεξεργασίας μοναζίτη, στις ΗΠΑ και αλλού.

Είναι η αυστηρότητα αυτών των κανονισμών, δήλωσε ο Κένεντι, που θα περιορίσει τις φιλοδοξίες του υπόλοιπου κόσμου στον τομέα των σπάνιων γαιών, εκτός εάν οι κυβερνήσεις αναλάβουν δράση τώρα. «Αν εξορθολογίσετε τους κανονισμούς για το θόριο, θα τερματίσετε την κρίση των σπάνιων γαιών στις ΗΠΑ», είπε. «Θα μετατρέψετε τις σπάνιες γαίες από κάτι που βρίσκεται διαρκώς σε έλλειψη σε κάτι συνηθισμένο, που απλώς προκύπτει με φυσικό τρόπο από άλλες εξορυκτικές δραστηριότητες».

Το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η ραδιενέργεια

Για ορισμένους που δραστηριοποιούνται σήμερα στη βιομηχανία σπάνιων γαιών, οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα έργα μοναζίτη δεν είναι το θόριο, η ακτινοβολία ή οι κανονισμοί. Είναι ένας συνδυασμός ιδιομορφιών, λανθασμένων αντιλήψεων και πρακτικών εξυπηρέτησης ιδίων συμφερόντων που ταλανίζουν ολόκληρη τη βιομηχανία σπάνιων γαιών.

«Η εξόρυξη σπάνιων γαιών είναι το Αφγανιστάν της μεταλλευτικής βιομηχανίας», δήλωσε ο Κένεντι. Είναι ένας χώρος όπου άνθρωποι και εταιρείες εισέρχονται με μεγαλόπνοες ιδέες, μόνο και μόνο για να βρεθούν παγιδευμένοι σε αδιέξοδα.

Ένα θεμελιώδες πρόβλημα είναι ο εξαιρετικά κερδοσκοπικός χαρακτήρας σχεδόν κάθε πτυχής της βιομηχανίας σπάνιων γαιών, ο οποίος ευνοεί τις παρασκηνιακές συμφωνίες. Ειδικότερα, ο κλάδος βρίθει από κερδοσκόπους που αγοράζουν μερίδια σε έργα σπάνιων γαιών χωρίς καμία πρόθεση να παραμείνουν σε αυτά μέχρι την ολοκλήρωσή τους, αλλά με στόχο να κερδίσουν χρήματα από οποιαδήποτε μελλοντική ευνοϊκή είδηση — μια τεχνική γνωστή ως «pump and dump», δηλαδή τεχνητή αύξηση της τιμής και στη συνέχεια μαζική πώληση.

Το Foreign Policy αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στη συμφωνία χρηματοδότησης ύψους 1,6 δισ. δολαρίων μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και της USA Rare Earth, η οποία συνδέεται με την απόκτηση κρατικής συμμετοχής 10% στην εταιρεία, η οποία κατέχει τα δικαιώματα σε ένα κοίτασμα που ονομάζεται Round Top, στη Σιέρα Μπλάνκα του Τέξας.

«Η σημερινή κυβέρνηση αποτυγχάνει συστηματικά να ζητήσει τη συμβουλή ειδικών και διοχετεύει απερίσκεπτα δισεκατομμύρια δολάρια των φορολογουμένων σε κερδοσκοπικές διαδικασίες και έργα [στοιχείων σπάνιων γαιών], όπως το Round Top, που έχουν ελάχιστες πιθανότητες εμπορικής επιτυχίας», δήλωσε ο Τέρι ΜακΝάλτι, σύμβουλος μεταλλευτικών επιχειρήσεων με έδρα το Τούσον της Αριζόνας.

Ήδη από το 2022, ο Τζεφ Άτκινς, αντιπρόεδρος επιχειρηματικής ανάπτυξης της καναδικής Ucore Rare Metals, καλούσε τους εκπροσώπους της βιομηχανίας να εγκαταλείψουν τη λογική της βραχυπρόθεσμης κερδοσκοπίας και να επικεντρωθούν σε έργα που μπορούν πραγματικά να τεθούν σε παραγωγική λειτουργία.

Όπως προειδοποιούσε, χωρίς αυτή την αλλαγή νοοτροπίας, η βιομηχανία δεν θα μπορέσει να εξασφαλίσει τις αναγκαίες ποσότητες σπάνιων γαιών ούτε να προσφέρει την απαιτούμενη σταθερότητα στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Αν δεν συμβεί, τότε προειδοποιεί ότι δεν θα εξασφαλιστούν ποτέ οι αναγκαίες ποσότητες που χρειάζονται οι ΗΠΑ.

*Στην κεντρική φωτογραφία: Η Steenkampskraal Monazite Mine (SMM), στην επαρχία Δυτικού Ακρωτηρίου της Νότιας Αφρικής, εγκαινίασε πρόσφατα την πρώτη φάση του έργου Steenkampskraal. Τα εγκαίνια της μονάδας σηματοδοτούν τη μετάβαση του κοιτάσματος σπάνιων γαιών με την υψηλότερη περιεκτικότητα στον κόσμο από το εργαστηριακό στάδιο στην εμπορική επεξεργασία ορυκτών (Πηγή: International Mining)

Πηγή – in.gr

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy