ΔιεθνήΚαρκίνος:Ωρολογιακή βόμβα η αύξηση σε κάτω των 50, οι 7 τύποι
Αν και ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί νόσο που αφορά κυρίως τις μεγαλύτερες ηλικίες, κάτι φαίνεται πως αλλάζει τα τελευταία χρόνια για τις νεότερες γενιές. Ορισμένοι τύποι καρκίνου που παλαιότερα εμφανίζονταν σπανιότερα…
8 Οκτωβρίου 2026 · 17:28
Αν και ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί νόσο που αφορά κυρίως τις μεγαλύτερες ηλικίες, κάτι φαίνεται πως αλλάζει τα τελευταία χρόνια για τις νεότερες γενιές. Ορισμένοι τύποι καρκίνου που παλαιότερα εμφανίζονταν σπανιότερα πριν από τα 50 καταγράφουν πλέον σημαντική αύξηση, δημιουργώντας ένα νέο πεδίο προβληματισμού για τους επιστήμονες.
Νεότερη ανάλυση του World Cancer Research Fund (WCRF), βασισμένη σε δεδομένα από την Αγγλία, τις ΗΠΑ και την Ολλανδία, εντόπισε σημαντική αύξηση των καρκίνων πρώιμης έναρξης σε αρκετές μορφές της νόσου. Στην Αγγλία, επτά τύποι καρκίνου παρουσίασαν σημαντική αύξηση στους κάτω των 50 ετών: του μαστού, του παχέος εντέρου, των νεφρών, του ήπατος, του παγκρέατος, του προστάτη και του ενδομητρίου.
«Μια ωρολογιακή βόμβα που πρέπει να εξουδετερώσουμε»
Τα δεδομένα από την Αγγλία αποτυπώνουν το μέγεθος της αλλαγής:
Στους άνδρες κάτω των 50 ετών, η επίπτωση του καρκίνου του προστάτη αυξήθηκε από 1 περιστατικό ανά 100.000 άτομα το 2001 σε 3,6 ανά 100.000 το 2023.
Ακόμη μεγαλύτερη σε απόλυτους αριθμούς είναι η μεταβολή στον καρκίνο του παχέος εντέρου: από 3,9 περιστατικά ανά 100.000 άτομα το 2001 έφτασε τα 8,4 το 2023, υπερδιπλασιαζόμενη μέσα σε περίπου δύο δεκαετίες.
Ανάλογη τάση καταγράφηκε στους καρκίνους του ενδομητρίου και των νεφρών, με τα ποσοστά να φτάνουν αντίστοιχα τα 3,9 και 3 περιστατικά ανά 100.000 άτομα.
Ο καρκίνος του μαστού παρουσίασε μικρότερη αλλά σαφή αύξηση, από 42 σε 47,5 περιστατικά ανά 100.000 άτομα.
Αυξητική τάση καταγράφηκε επίσης στους καρκίνους του παγκρέατος και του ήπατος.
Ο Mark Lawler, καθηγητής Ψηφιακής Υγείας και Μεταφραστικής Γονιδιωματικής του Καρκίνου στο Queen’s University Belfast, χαρακτήρισε την κατάσταση «ωρολογιακή βόμβα που πρέπει να εξουδετερώσουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα, διαφορετικά οι αριθμοί αναμφίβολα θα συνεχίσουν να αυξάνονται». Όπως επισήμανε, η τάση προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία καθώς εμφανίζεται σε ένα περιβάλλον όπου παράγοντες του τρόπου ζωής συνδέονται ήδη με χιλιάδες θανάτους.
Παρόμοιο το μοτίβο και εκτός Ηνωμένου Βασιλείου
Στις ΗΠΑ, στους κάτω των 50 ετών, η επίπτωση του καρκίνου των νεφρών υπερδιπλασιάστηκε μεταξύ 2000 και 2023, από 2,5 σε 5,3 περιστατικά ανά 100.000 άτομα. Οι καρκίνοι του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου και του παγκρέατος αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 50%, ενώ ο καρκίνος του μαστού κατά περίπου 20%.
Στην Ολλανδία, σημαντική αύξηση καταγράφηκε στους καρκίνους του παχέος εντέρου, των νεφρών, του ήπατος και του τραχήλου της μήτρας. Υπάρχει, πάντως, και μια αντίθετη τάση: ο καρκίνος του πνεύμονα στους κάτω των 50 ετών μειώθηκε και στις τρεις χώρες, εξέλιξη που συνδέεται με τη διαχρονική μείωση του καπνίσματος.
Γιατί αυξάνονται οι καρκίνοι στους νεότερους;
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ξεκάθαρη απάντηση σχετικά με την πρώιμη έναρξη των παραπάνω τύπων καρκίνου. Οι ερευνητές εξετάζουν έναν συνδυασμό παραγόντων που ενδέχεται να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αύξηση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, η χαμηλή σωματική δραστηριότητα, η διατροφή, η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα. Ερευνάται αντίστοιχα ο πιθανός ρόλος περιβαλλοντικών εκθέσεων, όπως οι ρύποι, διάφορες χημικές ουσίες, τα πλαστικά και η ατμοσφαιρική και υδάτινη ρύπανση, καθώς και πιθανές μεταβολές στο μικροβίωμα του εντέρου.
Σύμφωνα με το WCRF, περίπου το 40% των περιστατικών καρκίνου θεωρείται ότι μπορεί να αποδοθεί σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, η έκθεση στον ήλιο, το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία και τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας.
Η δρ Vanessa Gordon-Dseagu, Research Translation Manager του WCRF, ξεκαθαρίζει ότι το παζλ δεν έχει ακόμη συμπληρωθεί: «Δεν κατανοούμε πλήρως γιατί εμφανίζονται περισσότεροι καρκίνοι σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών. Είναι πιθανό να παίζουν ρόλο παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον καρκίνο, όπως το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία, η διατροφή, το αλκοόλ και το κάπνισμα».
Ωστόσο, μέρος της αύξησης μπορεί να οφείλεται και στο ότι σήμερα περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν τα ύποπτα συμπτώματα, απευθύνονται εγκαίρως στον γιατρό και έχουν πρόσβαση σε καλύτερες διαγνωστικές εξετάσεις. «Το κοινό γνωρίζει όλο και περισσότερο τους παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο και τα σημεία και συμπτώματα που πρέπει να προσέχει και, επομένως, είναι πιθανότερο να αναζητήσει ιατρική φροντίδα όταν τα εμφανίσει», εξηγεί η δρ Gordon-Dseagu.
Ωστόσο, όπως τονίζει, η καλύτερη διάγνωση δεν εξηγεί ολόκληρη την εικόνα. Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί γιατί αυξάνονται οι καρκίνοι πρώιμης έναρξης.
Η δρ Γιώτα Μήτρου, εκτελεστική διευθύντρια Έρευνας και Πολιτικής του WCRF, χαρακτηρίζει την τάση ανησυχητική: «Πίσω από κάθε αριθμό βρίσκεται ένας άνθρωπος που αντιμετωπίζει τον καρκίνο νωρίτερα απ’ ό,τι θα περίμενε ο ίδιος, η οικογένειά του και συχνά ο γιατρός του. Παρότι ο καρκίνος εξακολουθεί να είναι πολύ συχνότερος στους μεγαλύτερους ενήλικες, αυτές οι μεταβαλλόμενες τάσεις στις νεότερες γενιές πρέπει να αντιμετωπιστούν ως σοβαρή προτεραιότητα για την έρευνα και την πρόληψη».
Πηγή – Cyprus Times (ygeiamou.gr)








