Καποδίστριας-«Ο σιωπών δοκεί συναινείν»

1827. Ἀφοῦ ὁ Καποδίστριας ἐξελέγη Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος, μεταβαίνει στήν Γενεύη. Ἐκεῖ, ἕνας Φίλος σπεύδει νά τόν συγχαρεῖ.

Ἀτάραχος, τοῦ λέει ὁ Κυβερνήτης:
«[…] Δέν θέλω νά μέ συγχαρεῖ κανείς. Στήν ἀπόφασή μου μέσα δέν ὑπάρχει οὔτε χαρά οὔτε λύπη. Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς μας εἶναι γραμμένος καί δέν μένει σέ ἐμᾶς ἡ ἐκλογή. Τά χαντάκια στά δύο πλευρά τοῦ δρόμου εἶναι τόσο βαθειά καί εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νά προχωροῦμε πάντα μπροστά.

• Tῆς Ιωάννας Γ. Καραγκιούλογλου*

»Ἡ καταγωγή μου, ἡ ἀγάπη μου γιά τήν Ἑλλάδα, ἡ θέση πού ἔχω ἀντίκρυ ἀπό τίς Μεγάλες Δυνάμεις καί ἡ δύναμη τῶν πραγμάτων, ὅλα βαραίνουν στήν ἐκλογή μου. Νά ἀρνηθῶ, θά διεκήρυττα μέ αὐτό πώς ἀπελπίστηκα ἀπό τήν Ἑλλάδα καί πώς προτιμῶ τόν ἑαυτό μου ἀπό τό Χρέος μου.

»Μέ ρωτᾶτε ἄν ἐλπίζω τίποτε γιά τόν ἑαυτό μου. Ὄχι!

»Γιά τήν Ἑλλάδα, Ναί! Τά παιδιά μου περιμένουν τήν βοήθειά μου. Αὐτός εἶναι ὁ μόνος μου λογισμός. Γιά τ’ ἄλλα δέν γελῶ τόν ἑαυτό μου. Μέ περιμένουν δυσκολίες, πίκρες καί, τέλος, τό μαχαίρι».

«Αὐτό δέν μπορεῖ νά γίνει ποτέ!» εἶπε ὁ Φίλος. «Καί νά βρεθεῖ ἕνα χέρι κακοῦργο, θά λάβετε τά μέτρα σας, θά ἔχετε φρουρά».

«[…] Τίποτε ἀπό ὅλα αὐτά» ἀπαντᾶ ὁ Κυβερνήτης.

«Οὔτε ἕνας στρατιώτης, οὔτε ἕνα ὅπλο, οὔτε παραμικρή προφύλαξη. Καθώς μέ εἴδατε νά περπατῶ στούς δρόμους τῆς Γενεύης, ἔτσι καί στήν Αἴγινα ἤ τό Ναύπλιο θά εἶμαι ἀπαράλλαχτος. Μοναχά μπορεῖ τά ροῦχα μου νά λιώσουν καί νά βάλω ἄλλα. Ἄν θέλει ὁ Θεός νά ζῶ, αὐτό μοῦ φτάνει. Ἔπειτα, μήν θαρρεῖτε πώς μέ τρομάζει ὁ θάνατος. Ἅμα κανείς πάρει τήν ἄλλη πλευρά τοῦ δρόμου, ἅμα χόρτασε καθώς ἐγώ τόν κόσμο, τί θά ποῦνε δυό ἤ τρία ἤ δέκα χρόνια παραπάνω; Δέν ἀξίζει νά φοβᾶται κανείς γιά τόσο μικρά πράγματα, ἅμα ξέρει πώς ἀλλοῦ βρίσκονται καλύτερα.

»Μία σκέψη μοναχά δέν μπορῶ νά βγάλω ἀπό τόν νοῦ μου. Γιά τήν Ἑλλάδα εἶμαι ἕτοιμος ὅλα νά τά δώσω. Κόπους, κατάσταση, ζωή, μά ὅσο γιά τήν Τιμή…

»Ἄν δέν μπορέσω νά πετύχω τά ἀδύνατα, ἄν χαθῶ πρίν ἀσφαλίσω τό Μέλλον τῆς Ἑλλάδος, ὅλοι θά ποῦν: “Ὁ Καποδίστριας ἐπεχείρησε ἔργο ἀνώτερό του”. Ἡ σκέψη αὐτή, σᾶς βεβαιώνω, εἶναι πολύ σκληρή. Ὅταν κανείς ἔβγαλε πέρα ὅ,τι καταπιάστηκε μέ τήν Τιμή του, φέρνει πόνο νά παίζει στό τέλος κορώνα-γράμματα μίαν ὑπόληψη μέ τόσο κόπο ἀποκτημένη.

»Μόλις ἔβγαλα τό Πανεπιστήμιο, ἀμέσως διορίστηκα γενικός Γραμματέας τῆς Δημοκρατίας στά Ἑπτάνησα. Λίγο ἔλειψε νά τρελλαθῶ ἀπό τήν χαρά καί ἀπό τόν φόβο μου μαζί. Δέν εἶχα παραμικρή ἰδέα τῶν χρεῶν μου [σημ.: εἶχε σπουδάσει Ἰατρική καί Φιλοσοφία]. Ἔτρεξα σέ ἕναν παλιό μου φίλο νομικό καί τόν παρακάλεσα νά μέ συντροφεύσει μέ τά φῶτα του. Κάθισε ὁ ἄνθρωπος καί μοῦ συνέταξε ἕναν ὁλόκληρο τόμο ἀπό ὁδηγίες, λόγους, προκηρύξεις, χρήσιμα γιά κάθε δυνατή περίσταση. Τό βιβλίο αὐτό ἦταν γιά μένα θησαυρός.

»Μόλις ὅμως μπῆκα στήν δουλειά κι ἀντίκρυσα πράγματα κι ἀνθρώπους, ὄχι στό χαρτί, μά στήν πράξη, τό βιβλίο ἦταν ἄχρηστο. Ἀπό ὅσα εἶχε ὁ σοφός μου φίλος προβλέψει, κανένα δέν εἶχε ἐφαρμογή. Ἄρχισα τότε νά διαβάζω ἕνα ἄλλο βιβλίο, Ζωντανό. Καί ἐπέλεξα νά προχωρήσω μέ αὐτό γιά σύντροφό μου.

»Καλέ μου Φίλε, ἡ μόνη μου διπλωματική ἀξιότητα ἤτανε πάντοτε νά λέω σέ ὅλους τήν Ἀλήθεια. Ὅμως, ἡ Ἀλήθεια στήν πολιτική εἶναι μαχαίρι δίκοπο. Καί πληγώνει πιό πολύ τόν κάτοχο, παρά τόν ἄλλον…».

Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας εἶχε πεῖ τήν Ἀλήθεια.

Τέσσερα χρόνια ἀργότερα, ὅταν ὁ Ἄγγλος Ἀντιπρέσβυς τοῦ εἶπε νά προσέχει ἐκεῖ πού βγαίνει περίπατο, ὁ Κυβερνήτης ἀποκρίθηκε:

«[…] Οἱ Ἕλληνες δέν ἔχουν αὐτή τήν ροπή στίς δολοφονίες. Κι ἔπειτα, θά σεβαστοῦνε τ’ ἄσπρα μου μαλλιά. Ἄλλως τε, ἡ ζωή τοῦ κάθε ἀνθρώπου εἶναι στά χέρια τοῦ Θεοῦ».
Καί ὁ μεγάλος του ἀδελφός, Αὐγουστῖνος, εἶχε δεῖ ὄνειρο τήν περασμένη νύχτα. Πώς τάχα εἶχε βγεῖ περίπατο ἔξω ἀπό τ’ Ἀναπλιοῦ τήν πόρτα. Ξύπνησε κι ἔτρεξε στόν Ἰωάννη. Καί τοῦ εἶπε τό ὄνειρο. Ἐκεῖνος ὅμως δέν ἄκουσε τίποτε.

Πηγαίνοντας πρός τόν Ἅγιο Σπυρίδωνα, ἕνα μεγάλο μαῦρο σκυλί τοῦ ρίχτηκε καί τοῦ ἔσκισε τό πανωφόρι. Γυρίζει πίσω, ἀλλάζει ροῦχα καί ξεκινᾶ γιά τήν ἐκκλησία.

Ἦταν πέντε ἡ ὥρα τό πρωί. Φοροῦσε βαθυγάλαζη ρεντιγκόττα μέ διπλά κουμπιά ἀσημένια, πού ἔφεραν ἐγχάρακτο τόν Φοίνικα. Ἄσπρο λινό παντελόνι καί κασκέττο ἀπό τσόχα. Βαθυγάλαζο κι αὐτό.

Σέ μιά γωνιά τοῦ δρόμου, μιά βουβή ζητιάνα εἶχε δεῖ τήν σκηνή μέ τόν σκύλο. Βγαίνει μπροστά του, καί, μέ κινήσεις καί νοήματα, τοῦ φράζει τόν δρόμο. Τίποτε. Ἁπλώνει νά τῆς δώσει ἐλεημοσύνη. Ἡ γριά ρίχνει πέρα τά λεφτά καί φεύγει τρέχοντας. Περνᾶ ἀπό τό Συντριβάνι, στρίβει δεξιά. Σέ λίγα βήματα γυρνᾶ καί ἀνεβαίνει ἀριστερά, πάλι δεξιά καί πάλι ἀριστερά. Προβάλλει στό πλάτωμα τῆς Ἐκκλησιᾶς. Μόλις φάνηκε ἀπό τ’ ἀγκωνάρι τοῦ ἱεροῦ, στό ἄνοιγμα τῆς σούδας πού ἀνηφόριζε κατά τό κάστρο, ἀντικρύζοντας τήν θύρα τοῦ καθολικοῦ ὅπου θά ἔμπαινε, βλέπει τούς Μαυρομιχάληδες νά παραφυλᾶνε.

Γιά μιά στιγμή δίστασε. Κοντοστάθηκε. Μά ξανάπιασε τόν δρόμο του. Περνᾶ ἀπό κοντά τους καί χαιρετᾶ.

Ἔτσι. Λεύτερος, ἐπέλεξε τῆς μοίρας του τόν δρόμο. Ἔπεσε ὁ μισός μέσα στῆς Ἐκκλησιᾶς τήν θύρα. Καί μιά γυναίκα μόνη, μετά δακρύων, ἔσκυψε καί σφούγγιξε τό αἷμα.

Στίς καρδιές ὅλων ἀκόμη ἀντηχεῖ ἡ φωνή τῆς Ἑλλάδος πού θρηνεῖ.

Φίλτατε Ἀναγνώστη,

Ἐκεῖνοι πού πλάθουν καί ἀλλάζουν τόν ροῦν τῆς Ἱστορίας εἶναι πάντα οἱ λίγοι. Εἶναι οἱ προσωπικότητες πού ἐνεργοῦν πέραν τῆς λογικῆς, μέ ἀτσαλένια θέληση πού δέν λυγίζει στό πρῶτο ἐμπόδιο. Ἐκεῖνοι πού, ἀκούραστοι, κάνουν ὅ,τι πρέπει νά γίνει, τήν ὥρα πού πρέπει νά γίνει, χωρίς καμμία ἀναβολή. Μέ Νοῦ καί Πειθαρχία, Θέληση καί Ἐπιμονή, Φλόγα καί Πάθος. Μέ κάθε τίμημα.
195 συναπτά ἔτη κύλησαν, ἀπό τήν δολοφονία τοῦ θεμελιωτῆ τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας.
195 αἱματοβαμμένα ἔτη κύλησαν, καί ἡ Ἑλληνική Πολιτεία ἀρνεῖται πεισματικά νά ἀποδώσει τίς προσήκουσες, τίς ὕψιστες τιμές, στόν Μέγα Ἄνδρα τῆς Ἑλλάδος.
195 ἔτη, καί τά ἀρχεῖα τοῦ Foreign Office παραμένουν ἑρμητικά κλειστά. Ἄκρως ἀπόρρητα.

Ὡς πότε, κύριε Πρόεδρε τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, δέν θά ἀκούγεται ἀπό ἐπίσημα χείλη «Αἰωνία του ἡ Μνήμη»;

Ὡς πότε, κύριε Πρωθυπουργέ τῆς Ἑλλάδος, θά σιωπᾶτε;

Τό γνωρίζετε

Τό ὄνομά του ἦταν ἡ ἀσπίδα τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας. Ἡ εὐφυΐα του θαυματούργησε τήν πολιτική Ἀνάσταση τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας ἦταν φορέας ὅλων ἐκείνων τῶν ἀρετῶν πού καθιστοῦν τήν Ἑλληνική Σκέψη βάθρο τοῦ Πολιτισμοῦ τῆς Οἰκουμένης.

Ἡ Ἱστορία ἀποδεικνύει πώς μία ἐξαιρετική προσωπικότητα μπορεῖ νά ἔχει μέσα της τόση δύναμη καί νά ἐπηρεάσει τούς ἀνθρώπους, τόσο, ὥστε νά ἀλλάξει τήν ἀντικειμενική φορά τῶν πραγμάτων. Ὁ Ἑλληνικός Λαός, ὅταν ἐμπνέεται ἀπό δυνατούς ἀνθρώπους, ἀγωνίζεται καί γιά Ἰδέες καί γιά Ἰδανικά πού δέν ἀντιπροσωπεύουν ὑλικά ἀγαθά καί ἀνταλλάγματα.

Ὁ Ἀγῶνας ἀκονίζει κάθε ἀνθρώπινη ἰδιότητα. Εἶναι τό Σχολεῖο πού δημιουργεῖ Ἐλεύθερους Ἀνθρώπους. Εἶναι Σχολεῖο Ἠθικῆς Ἐξύψωσης. Δίχως ἠθική καλλιέργεια, Πολιτισμός δέν ὑπάρχει.

Ἡ Ἱστορία ἀποδεικνύει ὅτι, ὅταν οἱ Ἕλληνες τό ἀποφασίσουν καί ἑνωθοῦν, ὑψώνουν ἀνάστημα καί μεταμορφώνουν ἀκόμη καί τήν πιό ἄθλια πραγματικότητα.

Ἀρκεῖ ὁ Ἕλλην νά πιστέψει στόν ἑαυτό του. Νά πιστέψει πώς οἱ λίγοι ἔχουν τήν δυνατότητα νά ἀντιδράσουν.

Ὅπως ὁ Ἄνθρωπος, ἔτσι καί ὁ Ἑλληνισμός. Μπορεῖ μέ τήν πάροδο τῶν ἐτῶν νά ἀλλάζει ὄψη, ἀλλά ἡ Μνήμη πάντα διατηρεῖ μέσα του κάτι σταθερό καί μόνιμο. Τόν Τρόπο. Ὁ Ἑλληνισμός καθημερινά ἀποδεικνύει ὅτι παραμένει ζωντανός. Ἔχει Εὐγένεια καί Ἀνθρωπιά. Χαρακτῆρα καί Ψυχή. Ἀκόμη, γεννᾶ ἀνθρώπους πού κάνουν Ὡραῖες Πράξεις. Τά Ἔργα τῶν Ἑλλήνων ἀναδίδουν καί ἐκφράζουν τό γνήσιο. Κλείνουν Ἦθος καί Ρυθμό. Ἐνῶ τό κράτος χάνεται, τό Ἔθνος παραμένει ζωντανό.

Σήμερα, περισσότερο ἀπό ποτέ, ἡ Ἐπανασύνδεση τοῦ Ἔθνους μέ τήν Ἀλήθειά του εἶναι Ἱστορική Ἀνάγκη. Ἐπανασύνδεση μέ τόν Τρόπο πού μετουσιώνεται σέ συλλογική Ἀξιοπρέπεια καί Εὐθύνη. Σέ μία Κοινωνία Ζωντανή πού θρέφει τόν Ἔρωτα γιά τήν Γνώση, τήν Ὀμορφιά καί τήν Ἀρετή, πού γίνεται ὑπέρμαχος τοῦ Ἀνθρώπου καί τῆς Ἐλευθερίας.

Ὅσο ὁ τόπος αὐτός γεννᾶ Ἕλληνες τῆς ὑφῆς τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια, μποροῦμε νά λέμε πώς ναί, Ἐμεῖς εἴμαστε ἡ Αἰώνια Ἑλλάδα. Καί αὐτή ἡ πεποίθηση εἶναι ἡ Ἀλήθεια πού τροφοδοτεῖ ἀδιαλείπτως τό Μέλλον τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

Κάθε φορά πού ὑπακοῦμε στήν Ἀλήθειά μας, ἐκείνη ἀναγεννᾶται.

Αἰωνία σου ἡ Μνήμη, Κυβερνῆτα.

Αἰωνία σου ἡ Μνήμη, Ἰωάννη Καποδίστρια.

* Νομικός καί ἐπιστήμων οἰκονομικῆς καί κοινωνικῆς διοικήσεως

Πηγή – Iskra

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy