ΔιεθνήΗ χρυσή εποχή των Baby Boomers φτάνει στο τέλος της στην παγκόσμια οικονομία
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι η εισοδηματική και περιουσιακή υπεροχή της τρίτης ηλικίας υποχωρεί έναντι των νεότερων εργαζομένων, ενώ οι κυβερνήσεις επανεξετάζουν τις δαπάνες και τα συνταξιοδοτικά προνόμια. The post Η χρυσή εποχή των Baby…
16 Νοεμβρίου 2026 · 06:00
Οι διαμαρτυρίες στους δρόμους της Γαλλίας και οι πολιτικές συζητήσεις στη Δύση επανέφεραν πρόσφατα στο προσκήνιο ένα οικείο παράπονο: ότι η γενιά των «Baby Boomers» —όσοι γεννήθηκαν μεταξύ των μέσων της δεκαετίας του 1940 και των μέσων της δεκαετίας του 1960— ελέγχει τη μερίδα του λέοντος στην οικονομία.
Έχοντας διανύσει άνετες επαγγελματικές πορείες, κατέχουν τα καλύτερα ακίνητα, τη συντριπτική πλειονότητα του χαρτοφυλακίου των μετοχών και γενναιόδωρες συντάξεις, την ώρα που οι νεότεροι αντιμετωπίζουν ακριβή στέγαση, εργασιακή ανασφάλεια και υποβαθμισμένες δημόσιες υποδομές.
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του The Economist, η αντίληψη περί μιας ακλόνητης «γεροντοκρατίας» ενδέχεται να είναι πλέον ξεπερασμένη. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο κόσμος έχει ξεπεράσει το σημείο της μέγιστης οικονομικής ισχύος των Boomers.
Τα εισοδήματα των ηλικιωμένων υποχωρούν συγκριτικά με αυτά των ατόμων παραγωγικής ηλικίας, οι νεότερες γενιές συσσωρεύουν περιουσία με ταχύτερους ρυθμούς, ενώ οι κυβερνήσεις στις ανεπτυγμένες οικονομίες υιοθετούν πολιτικές που ευνοούν τους νεότερους, περιορίζοντας τα προνόμια που επιβάρυναν τα δημόσια ταμεία.
Αυτή η μεταβολή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς την ιστορική εξέλιξη των τελευταίων δεκαετιών. Στις δεκαετίες του 1950 και 1960, η φτώχεια στην τρίτη ηλικία ήταν ευρέως διαδεδομένη. Στις Ηνωμένες Πολιτείες στα μέσα της δεκαετίας του 1960, σχεδόν το 30% των ατόμων άνω των 65 ετών ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας, έναντι μόλις 10% των εργαζομένων. Στον Καναδά το 1976, το 47% των νοικοκυριών συνταξιούχων θεωρούνταν φτωχό, σε σύγκριση με το 15% των ατόμων ηλικίας 18 έως 64 ετών. Η κατάσταση αυτή οδήγησε τις κυβερνήσεις από τη δεκαετία του 1980 να ενισχύσουν δραστικά τις συντάξεις, να τις συνδέσουν με τους μισθούς ή τον πληθωρισμό και να παρέχουν εκτεταμένες παροχές σε υγεία, στέγαση και μεταφορές.
Από τη δεκαετία του 1990 έως τη δεκαετία του 2010, τα εισοδήματα των συνταξιούχων εκτοξεύθηκαν. Στη Βρετανία, στα μέσα της δεκαετίας του 2010, οι συνταξιούχοι κέρδιζαν σχεδόν όσο και οι εργαζόμενοι. Στις ΗΠΑ, το μέσο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ηλικιωμένων αυξήθηκε από το 57% του εισοδήματος των υπολοίπων νοικοκυριών το 1979 στο 90% το 2012. Στην Ιταλία, το αντίστοιχο ποσοστό ανέβηκε από το 79% το 2003 στο 92% το 2019, ενώ στην Ελλάδα το 2015 οι αποδοχές των συνταξιούχων προσέγγισαν εντυπωσιακά εκείνες των νεότερων εργαζομένων, ειδικά καθώς οι μισθοί των τελευταίων πιέστηκαν σημαντικά μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση.
Το βασικό σφάλμα των κυβερνήσεων ήταν η οριζόντια παροχή διευκολύνσεων ακόμη και σε ηλικιωμένους που δεν τις είχαν πραγματική ανάγκη. Πολλοί Boomers είχαν ήδη επωφεληθεί από την πολυετή άνοδο των τιμών των ακινήτων και των μετοχών, ενώ λάμβαναν εγγυημένες συντάξεις βάσει του τελικού τους μισθού. Παράλληλα, θεσπίστηκαν προνόμια όπως δωρεάν ή εκπτωτικές μετακινήσεις, επιδοτήσεις διακοπών και φοροαπαλλαγές, όπως η πρόσθετη ετήσια έκπτωση των 6.000 δολαρίων για φορολογούμενους άνω των 65 ετών στις ΗΠΑ το 2025.
Τα νεότερα δεδομένα από 32 ανεπτυγμένες χώρες δείχνουν ότι αυτή η τάση ανατρέπεται. Σε 26 από αυτές, τα εισοδήματα των ηλικιωμένων υποχωρούν σε σχέση με εκείνα των εργαζομένων. Στην Ελλάδα, οι εργαζόμενοι κέρδιζαν πρόσφατα σχεδόν 20% περισσότερο από τους συνταξιούχους. Στη Βρετανία, οι συνταξιούχοι κερδίζουν πλέον 10% λιγότερο από το διάμεσο εισόδημα των εργαζομένων. Στις ΗΠΑ, το μέσο εισόδημα των ηλικιωμένων δεν έχει καταγράψει κέρδη έναντι των νεότερων εδώ και πάνω από μία δεκαετία, ενώ η παιδική φτώχεια έχει υποχωρήσει σημαντικά.
Η βελτίωση για τους νέους αποτυπώνεται επίσης στην ποιότητα της εργασίας και τη συσσώρευση περιουσίας. Ο διαχωρισμός της αγοράς εργασίας σε προστατευμένους μεγαλύτερους και ανασφαλείς νέους εργαζόμενους με προσωρινές συμβάσεις αρχίζει να αμβλύνεται στις χώρες του ΟΟΣΑ. Επιπλέον, αν και οι Αμερικανοί άνω των 70 ετών κατέχουν το ένα τρίτο του ιδιωτικού πλούτου στις ΗΠΑ, το μερίδιό τους αυξάνεται πλέον πιο αργά από την πληθυσμιακή τους αναλογία. Αντίστοιχα, οι Millennials και η Gen-Z συσσωρεύουν πλούτο με ταχύτερους ρυθμούς από προηγούμενες γενιές στην ίδια ηλικία, επενδύοντας στις αγορές, ενώ η μέση ηλικία των ιδιοκτητών κατοικίας στις ΗΠΑ έχει σταθεροποιηθεί στα 58 έτη από το 2019.
Οι αιτίες αυτής της καμπής είναι τόσο οικονομικές όσο και θεσμικές. Η ισχυρή ζήτηση για εργασία τα τελευταία χρόνια ενίσχυσε τους μισθούς, ενώ ο πληθωρισμός της μεταπανδημικής περιόδου έπληξε εντονότερα τους συνταξιούχους, καθώς οι σταθερές συντάξεις και οι αποταμιεύσεις έχασαν μέρος της αγοραστικής τους δύναμης. Μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έδειξε ότι η κρίση του κόστους διαβίωσης επιβάρυνε τα νοικοκυριά των συνταξιούχων σχεδόν τρεις φορές περισσότερο από εκείνα των εργαζομένων.
Ταυτόχρονα, οι δημόσιες πολιτικές γίνονται λιγότερο ευνοϊκές για την τρίτη ηλικία. Στις ΗΠΑ, η αναλογία των ομοσπονδιακών κονδυλίων ανά άτομο άνω των 65 ετών σε σύγκριση με τις νεότερες ηλικίες μειώθηκε από 10 προς 1 στο 6 προς 1 το 2024. Στην Ιταλία, η δαπάνη για την τρίτη ηλικία υποχώρησε από 15πλάσια σε σχέση με τη δαπάνη για την οικογένεια σε λιγότερο από 10πλάσια. Παράλληλα, πολλές χώρες αυξάνουν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης —με την Ιταλία να προσθέτει τέσσερα έτη στη μέση ηλικία συνταξιοδότησης των ανδρών την τελευταία δεκαετία, τη Βρετανία να αναθεωρεί τη ρήτρα αυτόματης αύξησης των συντάξεων και την Κίνα να αυξάνει το 2025 τα όρια ηλικίας για πρώτη φορά μετά από 70 χρόνια.
Αντίθετα, οι κυβερνήσεις ενισχύουν τα οικογενειακά επιδόματα και τις γονικές άδειες σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Ιαπωνία, η Πολωνία και η Νότια Κορέα. Την ίδια στιγμή, η πολιτική εκπροσώπηση ανανεώνεται ηλικιακά, με τον μέσο όρο ηλικίας στα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γαλλίας να σημειώνει κάμψη. Παρά το γεγονός ότι οι ηλικιωμένοι διατηρούν σημαντικό πλούτο, η ανάγκη δημοσιονομικής προσαρμογής και η χαμηλή γεννητικότητα αναγκάζουν τα κράτη να επαναξιολογήσουν τις προτεραιότητές τους. Η χρυσή εποχή της αδιαμφισβήτητης κυριαρχίας των Boomers φαίνεται πως οδεύει προς το τέλος της.
Πηγή – in.gr










