Όπως επισημαίνεται, το πολυδιάστατο πλέγμα παρεμβάσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ελλάδα ενισχύει την αποδοτικότητα των δικαστηρίων, τόσο μέσω της αναδιοργάνωσης της δικαιοδοσίας και της κατανομής του δικαστικού φόρτου όσο και μέσω της ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού, της εξειδίκευσης των δικαστικών λειτουργών, της αναβάθμισης των υποδομών, της ψηφιοποίησης και της αποτελεσματικότερης διοικητικής οργάνωσης.
Aποφόρτιση των δικαστηρίων
Παράλληλα, οι μεταρρυθμίσεις αποσκοπούν στην αποφόρτιση των δικαστηρίων από υποθέσεις που μπορούν να διεκπεραιωθούν ή να επιλυθούν εξωδικαστικά, με τη μεταφορά ύλης σε δικηγόρους και συμβολαιογράφους και την ενίσχυση των μηχανισμών εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. Τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ήδη αισθητή βελτίωση. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, που επεξεργάζεται το Αυτοτελές Τμήμα Συλλογής και Επεξεργασίας Δικαστικών Στατιστικών Στοιχείων (JustStat), ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης στα Πρωτοδικεία της χώρας μειώθηκε από 774 ημέρες πριν από την εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη σε 357 ημέρες μετά την παρέλευση 18 μηνών από την εφαρμογή του. Ιδιαίτερα μεγάλη είναι η μεταβολή στο Πρωτοδικείο Αθηνών, όπου ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης μειώθηκε από 1.448 σε 478 ημέρες. Στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης καταγράφεται μείωση κατά 235 ημέρες, ενώ στο Πρωτοδικείο Πειραιώς κατά 192 ημέρες.
Αυξήθηκε το ποσοστό εκκαθάρισης των υποθέσεων
Την ίδια ώρα, αυξήθηκε σημαντικά και το ποσοστό εκκαθάρισης των υποθέσεων. Στο σύνολο των Πρωτοδικείων της χώρας αυξήθηκε από 86,2% σε 105,1%, ενώ στο Πρωτοδικείο Αθηνών από 86% σε 112,7%, στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης από 88,9% σε 113,3% και στο Πρωτοδικείο Πειραιώς από 77,2% σε 101,1%. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι τα Πρωτοδικεία, παρά την πολύ μεγάλη αύξηση των εισερχόμενων υποθέσεων μετά την ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας, καταφέρνουν πλέον να ολοκληρώνουν περισσότερες υποθέσεις από όσες εισέρχονται. Ως αποτέλεσμα, αρχίζει σταδιακά να μειώνεται το απόθεμα των εκκρεμών υποθέσεων. Το ΚΕΠΕ εκτιμά ότι η βελτίωση αυτή μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω καθώς ωριμάζουν και ολοκληρώνονται οι παρεμβάσεις της μεταρρύθμισης. Η εξέλιξη των σχετικών δεικτών αναμένεται, σύμφωνα με το Δελτίο, να έχει ευρύτερες οικονομικές επιδράσεις, καθώς ένα αποτελεσματικότερο δικαστικό σύστημα μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, τις επενδύσεις, την παραγωγικότητα και την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση. Το Παρατηρητήριο σημειώνει, πάντως, ότι οι διεθνείς δείκτες που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση της αποδοτικότητας της Δικαιοσύνης δεν αποτυπώνουν ακόμη τις πρόσφατες εξελίξεις, καθώς τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της CEPEJ αφορούν το 2024. Για τον λόγο αυτό, τα επικαιροποιημένα στοιχεία του JustStat προσφέρουν, σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, μια πιο πρόσφατη εικόνα των πρώτων επιδράσεων του Δικαστικού Χάρτη. Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, η μέχρι τώρα εικόνα δημιουργεί την προοπτική περαιτέρω ουσιαστικής βελτίωσης της ταχύτητας απονομής της δικαιοσύνης, καθώς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί το σύνολο των μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων.
