Διαγωνισμός €20 εκατ. για δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη

Δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία θα χρησιμοποιούνται για την επιτήρηση συνόρων, σχεδιάζει να αποκτήσει η Κυπριακή Αστυνομία, προχωρώντας σε διεθνή διαγωνισμό με εκτιμώμενη αξία €20 εκατομμύρια.

Πρόκειται για μια σημαντική επένδυση στον τομέα της ασφάλειας, η οποία θα επιτρέψει στην Αστυνομία να ενισχύσει τις δυνατότητες εναέριας επιτήρησης. Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούνται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, κυρίως για τον έλεγχο συνόρων, την παρακολούθηση θαλάσσιων περιοχών και τον εντοπισμό ύποπτων κινήσεων.

Στην περίπτωση της Κύπρου, ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα ζητήματα τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το πρώτο αφορά το πραγματικό κόστος της αγοράς, το δεύτερο τις περιοχές στις οποίες θα επιχειρούν τα αεροσκάφη και το τρίτο τις πληροφορίες που θα συλλέγουν και τον τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιούνται.

Ο διαγωνισμός αφορά δύο ολοκληρωμένα συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών, με δυνατότητα πρόσθετου εξοπλισμού και υπηρεσιών συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης. Τα €20 εκατομμύρια δεν αποτελούν την τιμή αγοράς των δύο αεροσκαφών, αλλά είναι η συνολική εκτιμώμενη αξία του διαγωνισμού, στην οποία συνυπολογίζονται οι προβλεπόμενες δυνατότητες πρόσθετων υπηρεσιών και επιλογών.

Τι ακριβώς θέλει να αγοράσει η Αστυνομία

Ο διαγωνισμός έχει αριθμό F.D. 77/2026 και δημοσιεύθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2026 στο ευρωπαϊκό σύστημα δημοσίων συμβάσεων TED, στο οποίο καταχωρίζονται οι σημαντικοί διαγωνισμοί των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έχει επίσης καταχωριστεί στο κυπριακό ηλεκτρονικό σύστημα δημοσίων συμβάσεων, eProcurement.

Ο επίσημος τίτλος του είναι «The Acquisition and Operational Deployment of Two Unmanned Aircraft Systems (UAS) for Border Surveillance» (Απόκτηση και Επιχειρησιακή Ανάπτυξη Δύο Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών για Επιτήρηση Συνόρων).
Ο όρος UAS αναφέρεται σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα μη επανδρωμένου αεροσκάφους. Περιλαμβάνει το αεροσκάφος και τον αναγκαίο εξοπλισμό για τον έλεγχο και τη λειτουργία του. Δεν αναφέρεται, δηλαδή, αποκλειστικά στο αεροσκάφος αλλά περιλαμβάνει την συνολική υποδομή.

Στη δημοσιευμένη προκήρυξη δεν κατονομάζεται συγκεκριμένη κατασκευάστρια εταιρεία ή μοντέλο, ούτε αναφέρονται με τρόπο που να επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα οι δυνατότητες πτήσης, η εμβέλεια, οι κάμερες ή άλλος εξοπλισμός που θα διαθέτουν τα δύο συστήματα.

Τα χαρακτηριστικά που απαιτεί η Αστυνομία θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τόσο το είδος των αεροσκαφών που θα προσφερθούν όσο και το τελικό κόστος.

Γιατί €20 εκατομμύρια και γιατί 9 χρόνια;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της προκήρυξης είναι ότι η διάρκεια της σύμβασης καθορίζεται στους 108 μήνες, δηλαδή στα 9 χρόνια.
Παράλληλα, προβλέπονται προαιρετικός εξοπλισμός και υπηρεσίες συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης. Υπάρχει επίσης δυνατότητα ανανέωσης που συνδέεται με τη συντήρηση και την υποστήριξη.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την οικονομική διάσταση του διαγωνισμού.

Η απόκτηση ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους δεν τελειώνει με την αγορά του. Για να παραμένει σε λειτουργία απαιτείται τεχνική υποστήριξη, συντήρηση και, ανάλογα με τη σύμβαση, ενδεχομένως ανταλλακτικά, αναβαθμίσεις και πρόσθετες υπηρεσίες.
Επομένως, μια συμφωνία που καλύπτει πολλά χρόνια μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από την αρχική αγορά του εξοπλισμού.
Στον συγκεκριμένο διαγωνισμό, δεν έχει διευκρινιστεί στη δημοσιευμένη προκήρυξη πόσο υπολογίζεται να κοστίσουν τα αεροσκάφη και πόσο οι υπόλοιπες υπηρεσίες. Δεν είναι επίσης σαφές ποιο μέρος των 9 χρόνων αφορά την αρχική σύμβαση και ποιο τη μακροχρόνια τεχνική υποστήριξη.

Το ποσό των €20 εκατομμυρίων αποτελεί τον προϋπολογισμό που εκτιμάται για το συνολικό αντικείμενο του διαγωνισμού και δεν έχει ακόμη προκύψει τελική τιμή από κατακύρωση της σύμβασης.

Δεν αρκεί η χαμηλότερη τιμή

Η Αστυνομία έχει επιλέξει μια διαδικασία που επιτρέπει διαπραγμάτευση με τις ενδιαφερόμενες εταιρείες.
Αρχικά, οι εταιρείες υποβάλλουν αίτηση συμμετοχής, ακολουθεί η επιλογή εκείνων που πληρούν τις προϋποθέσεις και στη συνέχεια η διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης των προσφορών.

Η προκήρυξη ορίζει ως καταληκτική ημερομηνία για τις αιτήσεις συμμετοχής την 6η Νοεμβρίου 2026.

Για ερωτήματα και πρόσθετες διευκρινίσεις από τους ενδιαφερομένους έχει τεθεί ως προθεσμία η 22α Οκτωβρίου.

Η τελική επιλογή θα γίνει με βάση την καλύτερη σχέση τιμής και ποιότητας. Αυτό σημαίνει ότι η Αστυνομία δεν είναι υποχρεωμένη να επιλέξει τη φθηνότερη προσφορά, εφόσον κάποια άλλη ανταποκρίνεται καλύτερα στα κριτήρια που έχουν καθοριστεί.
Η διαδικασία βασίζεται στην ευρωπαϊκή Οδηγία 2009/81/ΕΚ, η οποία αφορά συμβάσεις προμήθειας εξοπλισμού για την άμυνα και την ασφάλεια.
Η εφαρμογή της συγκεκριμένης οδηγίας δεν σημαίνει ότι η Αστυνομία αγοράζει πολεμικά αεροσκάφη ή οπλισμένα drones. Η ίδια νομοθεσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για εξειδικευμένο εξοπλισμό ασφαλείας.

Ευρωπαϊκά κονδύλια

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι η προμήθεια θα χρηματοδοτηθεί πλήρως ή εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτό αναφέρεται στην επίσημη προκήρυξη, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται από ποιο ευρωπαϊκό πρόγραμμα θα προέλθουν τα χρήματα και ποιο ποσό θα καλυφθεί από κυπριακούς κρατικούς πόρους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί εδώ και χρόνια την αγορά εξοπλισμού για τη φύλαξη συνόρων και την ενίσχυση των υπηρεσιών ασφαλείας των κρατών μελών.
Ένα από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα είναι το BMVI, δηλαδή το ευρωπαϊκό πρόγραμμα οικονομικής στήριξης για τη διαχείριση των συνόρων και την πολιτική θεωρήσεων εισόδου.

Υπάρχει επίσης το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας, γνωστό ως ISF, το οποίο χρηματοδοτεί δράσεις που σχετίζονται με την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και τη συνεργασία των αστυνομικών αρχών.
Δεν έχει όμως επιβεβαιωθεί ότι ο συγκεκριμένος διαγωνισμός χρηματοδοτείται από ένα από αυτά τα δύο προγράμματα.

Θα επιτηρούν την Πράσινη Γραμμή;

Το ερώτημα που ενδιαφέρει περισσότερο την Κύπρο είναι πού ακριβώς θα χρησιμοποιηθούν τα δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Ο τίτλος του διαγωνισμού αναφέρεται σε επιτήρηση συνόρων. Δεν προσδιορίζει όμως αν πρόκειται για την Πράσινη Γραμμή, τις ακτές της Κυπριακής Δημοκρατίας ή άλλες περιοχές. Η Πράσινη Γραμμή δεν είναι σύνορο αν και επιτηρείται για προφανείς λόγους ασφαλείας.

Η χρήση τους θα μπορούσε, για παράδειγμα, να εξεταστεί για τον εντοπισμό παράτυπων διελεύσεων ή εγκληματικών δραστηριοτήτων. Πρόκειται όμως για πιθανές εφαρμογές και όχι για αποστολές που επιβεβαιώνονται από την προκήρυξη.
Εάν προβλέπονται επιχειρήσεις εντός της νεκρής ζώνης, θα πρέπει επίσης να εξεταστούν οι σχετικοί κανόνες και ο ρόλος της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ.

Οι μεταναστευτικές ροές

Η ενδεχόμενη χρησιμοποίηση των αεροσκαφών για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης έχει ενδιαφέρον και για έναν πρόσθετο λόγο.
Οι μεταναστευτικές ροές μέσω της Πράσινης Γραμμής έχουν μειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκε στις 30 Ιουνίου, οι καταγεγραμμένες παράτυπες διελεύσεις μειώθηκαν από 16.627 το 2022 σε 2.433 το 2025.
Η μείωση φτάνει περίπου το 85%.
Ασφαλώς αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ανάγκη επιτήρησης. Δείχνει όμως ότι η κατάσταση σήμερα είναι αρκετά διαφορετική από εκείνη του 2022, όταν η Κύπρος αντιμετώπιζε ιδιαίτερα μεγάλη μεταναστευτική πίεση.

Επομένως, εάν τα νέα αεροσκάφη προορίζονται και για την επιτήρηση της Πράσινης Γραμμής, θα είχε ενδιαφέρον να γίνει γνωστό σε ποιες ανάγκες καλούνται να ανταποκριθούν και τι πρόσθετες δυνατότητες θα προσφέρουν σε σχέση με τα μέσα που διαθέτει ήδη η Αστυνομία.

Η θαλάσσια επιτήρηση

Ένας άλλος πιθανός τομέας αξιοποίησης των μη επανδρωμένων αεροσκαφών είναι η επιτήρηση της θάλασσας.
Η Κύπρος ως χώρα πρώτης γραμμής συχνά καλείται να αντιμετωπίσει περιστατικά που συνδέονται με τη μετανάστευση, την παράνομη διακίνηση προσώπων και τη θαλάσσια ασφάλεια.

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μη επανδρωμένα αεροσκάφη χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό σκαφών, την παρακολούθηση θαλάσσιων περιοχών και την υποστήριξη επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης.
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, γνωστή ως EMSA, έχει αναπτύξει αντίστοιχες υπηρεσίες με αεροσκάφη που ελέγχονται από το έδαφος ή από κατάλληλα εξοπλισμένα σκάφη.

Μεταξύ των συστημάτων που έχουν χρησιμοποιηθεί στην Ευρώπη περιλαμβάνονται το Hermes 900 και το Camcopter S-100. Πρόκειται για διαφορετικούς τύπους μη επανδρωμένων αεροσκαφών, με διαφορετικές δυνατότητες.
Ενδεχομένως η Κύπρος να αποκτήσει ένα από τα συγκεκριμένα μοντέλα.
Το ευρωπαϊκό παράδειγμα δείχνει, ωστόσο, ότι τέτοιου είδους συστήματα μπορούν να αξιοποιηθούν για περισσότερες από μία αποστολές, ανάλογα με τον εξοπλισμό και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό τους.

Η σχέση με τη Frontex

Η Frontex είναι ο ευρωπαϊκός οργανισμός που βοηθά τα κράτη μέλη στην επιτήρηση και προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα τελευταία χρόνια έχει επεκτείνει τη χρησιμοποίηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, κυρίως για την παρακολούθηση μεγάλων θαλάσσιων περιοχών.
Ενδεικτικά, τον Ιανουάριο του 2025 κατακυρώθηκε διαγωνισμός της Frontex με συμβατική αξία €184,32 εκατομμυρίων για υπηρεσίες εναέριας θαλάσσιας επιτήρησης.

Η Frontex αγοράζει υπηρεσίες επιτήρησης που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αεροσκάφη, πληρώματα, ώρες πτήσης και μεταφορά πληροφοριών. Υπάρχει επίσης το ευρωπαϊκό σύστημα EUROSUR, μέσω του οποίου οι αρμόδιες αρχές ανταλλάσσουν πληροφορίες για όσα συμβαίνουν στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα αεροσκάφη της Κυπριακής Αστυνομίας θα μπορούν να παρέχουν πληροφορίες σε ευρωπαϊκές υπηρεσίες καινα συνεργάζονται με υφιστάμενα συστήματα επιτήρησης.

Ζήτημα προσωπικών δεδομενων

Πέρα από το κόστος και την επιχειρησιακή χρησιμότητα, υπάρχει και το ζήτημα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Εφόσον τα αεροσκάφη διαθέτουν κάμερες ή άλλα συστήματα καταγραφής, θα πρέπει να καθοριστεί με σαφήνεια ποιοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις πληροφορίες που συλλέγονται.
Για παράδειγμα, αν καταγράφονται εικόνες στις οποίες μπορούν να αναγνωριστούν άνθρωποι, τίθενται ζητήματα σχετικά με τη φύλαξη του υλικού, τον χρόνο διατήρησής του και τις υπηρεσίες που θα έχουν δικαίωμα πρόσβασης.
Ισχύει ειδική νομοθεσία για την προστασία προσωπικών δεδομένων που επεξεργάζονται οι αστυνομικές αρχές στο πλαίσιο των καθηκόντων τους.

Οι αρχές οφείλουν να χρησιμοποιούν τις πληροφορίες μόνο για νόμιμους και συγκεκριμένους σκοπούς, λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Αυτό αποκτά πρόσθετη σημασία όταν μέρος της συντήρησης και της τεχνικής υποστήριξης αναλαμβάνεται από ιδιωτικές εταιρείες. Υπάρχει ήδη τεχνογνωσία με τις κάμερες στους δρόμους τις οποίες διαχειρίζεται επίσης ιδιωτική εταιρεία.
Θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι οι τεχνικοί του αναδόχου δεν αποκτούν ανεξέλεγκτη πρόσβαση σε ευαίσθητες αστυνομικές πληροφορίες.
Πιθανότατα τα νέα συστήματα θα διαθέτουν τεχνολογία αναγνώρισης προσώπων ή άλλες συγκεκριμένες δυνατότητες ταυτοποίησης πολιτών.

Τα €20 εκατομμύρια και η διαφάνεια

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν ήδη ενταχθεί στην καθημερινή λειτουργία πολλών ευρωπαϊκών υπηρεσιών ασφαλείας και προσφέρουν δυνατότητες που δεν υπήρχαν πριν από μερικά χρόνια.

Ωστόσο, ο συγκεκριμένος διαγωνισμός αφορά μια σημαντική οικονομική δέσμευση, η οποία ενδέχεται να επεκταθεί σε βάθος 9 ετών.
Είναι σημαντικό είναι να γίνει γνωστό αν η Αστυνομία διαθέτει ήδη το απαραίτητο προσωπικό και τις εγκαταστάσεις για την αξιοποίηση των νέων συστημάτων ή αν θα χρειαστούν πρόσθετες δαπάνες.

Όταν ο προϋπολογισμός φτάνει τα €20 εκατομμύρια, οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν όχι μόνο τι πρόκειται να αγοραστεί, αλλά και τι ακριβώς θα προσφέρει στην πράξη. Το τελικό ζητούμενο είναι να εξασφαλιστεί ότι η σημαντική αυτή δαπάνη θα προσφέρει πραγματική ενίσχυση στην ασφάλεια της Κύπρου, με σαφείς κανόνες λειτουργίας και με πλήρη έλεγχο της διαχείρισης του δημόσιου χρήματος.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy