Δεν οδηγείς diesel; Θα το πληρώσεις κι εσύ – Πώς η κρίση του diesel φτάνει στα ράφια

Βαρύ λογαριασμό πληρώνει η Ευρώπη από την εκτόξευση της τιμής του diesel, με το πρόσθετο κόστος να υπολογίζεται σε €203 εκατομμύρια την ημέρα. Το ποσό αφορά συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι την Κύπρο, ωστόσο οι επιπτώσεις της κρίσης αγγίζουν και το νησί, κυρίως μέσω του αυξημένου κόστους στις μεταφορές αγαθών και των πιέσεων που αυτό μπορεί να προκαλέσει στις τελικές τιμές των προϊόντων.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας έκθεσης της Transport & Environment (T&E), η οποία καταγράφει πόσο ευάλωτη έχει καταστεί η Ευρώπη στις αυξήσεις του πετρελαίου κίνησης.

Σύμφωνα με την T&E, οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στη λειτουργία ρωσικών διυλιστηρίων έχουν περιορίσει την προσφορά διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων, διευρύνοντας τη διαφορά μεταξύ της τιμής του αργού πετρελαίου και της τελικής τιμής του diesel.

Η έκθεση υπολογίζει ότι μόνο το πρόσθετο κόστος του diesel στις οδικές μεταφορές φτάνει τα €203 εκατομμύρια ημερησίως σε επίπεδο ΕΕ.

Εάν συνυπολογιστούν και τα υπόλοιπα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές, το συνολικό πρόσθετο κόστος ανεβαίνει στα €270 εκατομμύρια την ημέρα.

Ο λόγος που η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη βρίσκεται στη μεγάλη εξάρτησή της από το diesel.

Περίπου 38% των επιβατικών αυτοκινήτων στους δρόμους της ΕΕ είναι πετρελαιοκίνητα, ενώ οι οδικές μεταφορές αντιπροσωπεύουν το 77% της συνολικής κατανάλωσης diesel και gas oil στην Ένωση.

Για την Κύπρο, η σημασία της έκθεσης δεν βρίσκεται μόνο στο πόσοι ιδιώτες οδηγοί χρησιμοποιούν diesel.

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον αφορά τις μεταφορές προϊόντων.

Τρόφιμα, ποτά, οικοδομικά υλικά, πρώτες ύλες και χιλιάδες άλλα προϊόντα πρέπει να μεταφερθούν από λιμάνια και αποθήκες προς επιχειρήσεις και καταστήματα.

Όταν αυξάνεται σημαντικά το κόστος του diesel, αυξάνεται και το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων που πραγματοποιούν αυτές τις μεταφορές.

Μέρος αυτής της επιβάρυνσης μπορεί στη συνέχεια να περάσει στην υπόλοιπη εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής.

Με απλά λόγια, δεν χρειάζεται κάποιος να οδηγεί diesel για να επηρεαστεί από την αύξηση της τιμής του.

Χαρακτηριστικό του μεγέθους της επιβάρυνσης είναι το παράδειγμα που χρησιμοποιεί η T&E για τις εμπορευματικές μεταφορές.

Η έκθεση υπολογίζει ότι ένα γερμανικό φορτηγό πληρώνει κατά μέσο όρο €236 περισσότερα την εβδομάδα για καύσιμα σε σχέση με την περίοδο πριν από τη σημερινή γεωπολιτική κρίση.

Το συγκεκριμένο ποσό δεν αφορά κυπριακά φορτηγά και δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτούσιο στην Κύπρο. Δείχνει, όμως, πόσο γρήγορα μια μεγάλη αύξηση του diesel μπορεί να διογκώσει το κόστος των εμπορευματικών μεταφορών.

Στην Ευρώπη κυκλοφορούν περίπου 6,2 εκατομμύρια φορτηγά και έτσι ακόμη και σχετικά μικρές αυξήσεις στο κόστος ανά όχημα μετατρέπονται σε τεράστια επιβάρυνση για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Άμεση είναι η επιβάρυνση και για τους ιδιώτες που διαθέτουν πετρελαιοκίνητο αυτοκίνητο.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της T&E, στις 14 Σεπτεμβρίου ένας Ευρωπαίος οδηγός πλήρωνε περίπου €30 επιπλέον για να γεμίσει ένα ντεπόζιτο diesel 50 λίτρων, σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από τη γεωπολιτική αναταραχή.

Παράλληλα, περίπου 30% του ευρωπαϊκού στόλου πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων είναι ηλικίας άνω των 15 ετών.

Η T&E αποδίδει μεγάλο μέρος του προβλήματος στην πολιτική «dieselisation» που ακολούθησε η Ευρώπη για δεκαετίες.

Η μεγάλη διάδοση των πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων δημιούργησε αυξημένη ζήτηση για diesel, την ώρα που η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται και από εισαγωγές.

Έτσι, μια διεθνής διαταραχή στην αγορά πετρελαίου μεταφέρεται πολύ γρήγορα στο κόστος των ευρωπαϊκών μεταφορών.

Και η επίπτωση δεν σταματά στο πρατήριο.

Όπως επισημαίνει η ίδια η T&E, οι υψηλότερες τιμές καυσίμων αυξάνουν το κόστος μεταφοράς αγαθών και λειτουργίας μηχανημάτων, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στην οικονομία.

Ως άμεσα μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης, η οργάνωση προτείνει μεταξύ άλλων μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά 10 χλμ./ώρα, προώθηση της οικονομικής οδήγησης και μεγαλύτερη χρήση κοινών διαδρομών.

Σύμφωνα με την ανάλυσή της, ένας συνδυασμός τέτοιων παρεμβάσεων θα μπορούσε να περιορίσει τη ζήτηση diesel κατά περίπου 15%.

Σε βάθος χρόνου, η T&E υποστηρίζει την ταχύτερη αντικατάσταση παλαιών πετρελαιοκίνητων οχημάτων, την ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης και τη δημιουργία περισσότερων υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών φορτηγών.

Τα €203 εκατομμύρια την ημέρα δεν είναι ο λογαριασμός της Κύπρου, ούτε τα €236 αποτελούν υπολογισμό για κάθε κυπριακό φορτηγό.

Η σημασία της έκθεσης για την Κύπρο είναι διαφορετική.

Όσο ακριβότερο γίνεται το diesel, τόσο αυξάνεται το κόστος μεταφοράς προϊόντων. Και όσο περισσότερο αυξάνεται το κόστος μεταφοράς, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος ένα μέρος του να καταλήξει τελικά στην τιμή που πληρώνουμε στο ταμείο.

Γι’ αυτό η κρίση του diesel δεν αφορά μόνο εκείνον που σταματά στο πρατήριο για να γεμίσει ένα πετρελαιοκίνητο αυτοκίνητο. Αφορά δυνητικά και τον καταναλωτή που γεμίζει το καλάθι του στο σούπερ μάρκετ.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ