Γαλλία: Επιδημία λουκέτων στα καφέ-μπιστρό – «Χάνουμε ένα κομμάτι του τρόπου ζωής μας»

Εν έτει 2026 κάθε μέρα που περνάει κατά μέσο όρο κατεβάζουν ρολά δύο μπιστρό. Από τα περίπου 500.000 καφέ-μπιστρό που λειτουργούσαν ανά τη Γαλλία το 1900, που είχαν μειωθεί στο μισό τη δεκαετία του ‘60, σήμερα έχουν απομείνει μόλις 30.000-40.000.

Οι κάτοικοι χωριών με 200 ή 500 ψυχές βρίσκουν πλέον όλο και δυσκολότερα ένα μέρος για να πιουν έναν καφέ ή ένα ποτήρι κρασί και να κουβεντιάσουν με φίλους. Και μαζί με το μπιστρό χάνεται η «καρδιά» της μικρής κοινότητας. Κάθε φορά που μπαίνει λουκέτο σε ένα μπιστρό στη γαλλική επαρχία –όπως και σε ένα καφενείο σε ένα ελληνικό χωριό– κλείνει η πόρτα του τελευταίου σημείου συνάντησης.

Οδοιπορικό

Σε οδοιπορικό από το Παρίσι στη Βουργουνδία μέχρι το Μονπελιέ, η «Guardian» κατέγραψε την ερημιά, αλλά και τις προσπάθειες να κρατηθούν ζωντανά τα μπιστρό. Στο Saint-Martin-sur-Ouanne, το τοπικό μπιστρό είχε μείνει κλειστό για οκτώ μήνες. Οταν ξανάνοιξε «υπό νέα διεύθυνση», τα τραπέζια γέμισαν ακόμη και μεσοβδόμαδα. Οι κάτοικοι δεν έτρεξαν μόνο για έναν καφέ, ένα κρουασάν ή μια ομελέτα. Ετρεξαν γιατί τους έλειπε η πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία.

Ο κοινοτάρχης, Ερβέ Σαπί, πρωτοστάτησε στη μάχη για τη διάσωσή του. Είναι η τελευταία επιχείρηση του χωριού, αφού ο φούρνος έκλεισε πριν από οκτώ χρόνια. «Πρέπει να λειτουργεί το μπιστρό για να διατηρείται ο κοινωνικός ιστός», εξηγεί.

Γιατί το μπιστρό είναι ο χώρος όπου μετριούνται παρουσίες και απουσίες. Αν ένας ηλικιωμένος θαμώνας δεν εμφανιστεί, κάποιος θα ελέγξει αν είναι καλά. Είναι το μέρος όπου πηγαίνει κάποιος απλώς και μόνο για να μη νιώθει μόνος.

«Καθώς χάνονται τα μπιστρό, χάνουμε ένα κομμάτι του τρόπου ζωής μας», λέει ο Αλέν Φοντέν, πρόεδρος της Ενωσης Μπιστρό-Καφέ Γαλλίας. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι και κοινωνικό.

Οι λόγοι πίσω από τα λουκέτα συνοψίζονται στη μείωση του πληθυσμού της υπαίθρου, τη φυγή των νέων, την αλλαγή των κοινωνικών συνηθειών, την άνοδο της τηλεόρασης και των smartphones που κρατούν όλο και περισσότερους ανθρώπους στο σπίτι. Την ίδια ώρα, η κατανάλωση αλκοόλ έχει μειωθεί δραστικά: περίπου 80 λίτρα τον χρόνο καταναλώνουν οι Γάλλοι σήμερα έναντι 200 λίτρων τη δεκαετία του 1960.

Σχέδιο διάσωσης

Η απάντηση των Γάλλων για να διασωθούν τα μπιστρό είναι να αλλάξουν το μοντέλο λειτουργίας. Τα μπιστρό του 21ου αιώνα μετατρέπονται και σε μικρά παντοπωλεία και  σημεία παραλαβής δεμάτων.

Το πρόγραμμα «1.000 Cafés», που δημιουργήθηκε το 2020, έχει βοηθήσει περισσότερες από 300 κοινότητες κάτω των 3.500 κατοίκων να σώσουν ή να ξανανοίξουν τα καφε-μπιστρό τους.

Στο Camplong, ένα χωριό περίπου 220 κατοίκων, η Σολέν Ζουκλά, δασκάλα, μαζί με την αδελφή της αποφάσισαν να κρατήσουν ανοιχτό το οικογενειακό καφέ που λειτουργεί από το 1898, μετά τη συνταξιοδότηση του πατέρα τους. Αφού δεν βρέθηκε άνθρωπος να το αναλάβει, δημιούργησαν έναν σύλλογο και το κρατούν ζωντανό με τη βοήθεια εθελοντών.

Παράλληλα, έχει ξεκινήσει εκστρατεία για να αναγνωριστούν τα μπιστρό από την UNESCO ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Γιατί το μπιστρό δεν είναι απλώς μια επαγγελματική δραστηριότητα. Είναι τρόπος ζωής.

Και όταν κλείνει, δεν χάνεται μόνο μια επιχείρηση. Χάνεται ένας τόπος συνάντησης, ένα κομμάτι της ζωής του χωριού.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ