Αφήστε ήσυχη την Γκρέτα Γκάρμπο – Η «ψηφιακή επιστροφή» της ντίβας

Ο Βαλ Κίλμερ πέθανε την 1η Απριλίου του 2025. Ακριβώς έναν χρόνο μετά «αναστήθηκε» με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης στο τρέιλερ της ταινίας «As Deep as the Grave» υποδυόμενος τον καθολικό ιερέα Φίνταν, τον καθοδηγητή των αυτοχθόνων Αμερικανών. 

Η Γκρέτα Γκάρμπο πέθανε στις 15 Απριλίου του 1990. Τριανταέξι χρόνια μετά η απόμακρη ντίβα της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ «αναστήθηκε» και αυτή ψηφιακά με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης για να διαφημίσει τα ρουλεμάν του σουηδικού βιομηχανικού ομίλου SKF. Η εταιρεία δεν επέλεξε τη Σουηδέζα σταρ τυχαία. Το 1921, πολύ πριν καθιερωθεί ως κινηματογραφικό σύμβολο και όταν ακόμα λεγόταν Γκρέτα Γκούσταφσον είχε εμφανιστεί σε διαφημιστικό φιλμ που συνδεόταν με την εταιρεία του Γκέτεμποργκ.

Η «ερημίτισσα» Γκάρμπο που έλαμψε στη χρυσή εποχή του βωβού κινηματογράφου, έδωσε τη λάμψη στις πρώτες ομιλούσες ταινίες του Χόλιγουντ και γύρισε την πλάτη της στη δημοσιότητα ενδέχεται να βρεθεί σήμερα με το ζόρι πρωταγωνίστρια στη νέα ψηφιακή εποχή της 7ης Τέχνης. Κι αυτό γιατί οι απόγονοι και διαχειριστές της κληρονομιάς μυρίζονται… δολάρια από την AI εκδοχή της Γκρέτα Γκάρμπο σε μια ταινία του 21ου αιώνα. 

«Δεν θα πω όχι, ειδικά μετά από αυτό που είδα», δήλωσε στον βρετανικό Guardian ο Κρεγκ Ράισφιλντ, ένας από τους τρεις συγγενείς της ηθοποιού που διαχειρίζονται την κληρονομιά της. Ο Ράισφιλντ, δήλωσε εντυπωσιασμένος από το πόσο αληθοφανής είναι η ψηφιακή αναπαράστασή της στη διαφήμιση με τα ρουλεμάν και αναρωτιέται γιατί να μην μπορούσε να επιστρέψει, με κάποιον τρόπο, σε έναν κινηματογραφικό ρόλο. 

Η πρακτική αυτής της ψηφιακής «νεκρανάστασης» δεν επιδοκιμάζεται από όλους. Κάποιοι την επικρίνουν χρησιμοποιώντας τον όρο «ghostploitation», από το ghost (φάντασμα) και το exploitation που σημαίνει εκμετάλλευση. Ένας όρος που χρησιμοποιείται για τις ανάγκες μιας δημόσιας συζήτησης για τις ηθικές συνέπειες της εμπορικής εκμετάλλευσης νεκρών προς το παρόν διασημοτήτων. 

Επίσης η όλη πρακτική θέτει ένα ακόμη πιο ενδιαφέρον ηθικό ερώτημα: ποιος αποφασίζει μετά τον θάνατο ενός καλλιτέχνη τι μπορεί να «κάνει» η ψηφιακή εκδοχή του. Η συγκατάθεση των κληρονόμων λύνει ενδεχομένως ένα μέρος του ζητήματος των δικαιωμάτων, όχι όμως απαραίτητα το ερώτημα αν ο ίδιος ο καλλιτέχνης θα είχε δεχτεί έναν συγκεκριμένο ρόλο, μια διαφήμιση ή ακόμη και λόγια που ποτέ δεν είπε. Παράλληλα τίθεται και εργασιακό ζήτημα: μια ψηφιακή εκδοχή ενός νεκρού σταρ μπορεί ουσιαστικά να ανταγωνίζεται τους εν ζωή ηθοποιούς; 

Αντίστοιχη συζήτηση προκάλεσε και η περίπτωση του Βαλ Κίλμερ, μόνο που ο εκλιπών είχε συμφωνήσει να συμμετάσχει στην ταινία όσο ζούσε, αλλά η κατάσταση της υγείας του δεν του επέτρεψε τελικά να γυρίσει τις σκηνές του. Μετά τον θάνατό του, η οικογένειά του ενέκρινε τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης για την ψηφιακή αναπαράστασή του στην ταινία. 

Υπάρχει μεγαλύτερη απομάγευση εκείνης της εποχής του Χόλιγουντ από το να βλέπουμε ξαφνικά την Γκάρμπο να μιλάει για την τριβή και την απώλεια ενέργειας, αντί να μισοκλείνει τα μάτια της και να λέει με αφοπλιστικό ύφος: «Δώσε μου ένα ουίσκι, τζίντζερ έιλ από δίπλα, και μην είσαι τσιγκούνης, μωρό μου!»;  

Στην περίπτωση του AI Κίλμερ οι δημιουργοί χρησιμοποίησαν γενετική τεχνητή νοημοσύνη, παλαιότερες φωτογραφίες και οπτικό υλικό, καθώς και τη φωνή του ηθοποιού, ώστε να δημιουργήσουν ψηφιακά την ερμηνεία του. Η σχέση του Κίλμερ με την AI είχε αρχίσει πριν από τον θάνατό του, όταν συνεργάστηκε με τη Sonantic για τη δημιουργία συνθετικού μοντέλου της φωνής του, την οποία είχε επηρεάσει σοβαρά η θεραπεία για τον καρκίνο του λαιμού. 

Στην περίπτωση της AI Γκάρμπο οι δημιουργοί δεν είχαν το δικαίωμα να τροφοδοτήσουν τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης με φωτογραφίες ή κινηματογραφικά πλάνα της ηθοποιού λόγω πνευματικών δικαιωμάτων Χρησιμοποίησαν γραπτές εντολές σε μοντέλα όπως το κινεζικό Seedream και το Nano Banana Pro της Google, περιγράφοντας χαρακτηριστικά όπως τα γαλάζια μάτια και τα κυματιστά ξανθά μαλλιά της. Χρησιμοποιήθηκε πραγματική ηθοποιός ως βάση, πάνω στην οποία τοποθετήθηκε η ψηφιακά παραγόμενη όψη της Γκάρμπο, ενώ η φωνή ανακατασκευάστηκε με βάση παλιά ηχογράφησή της.   

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Ο Κρεγκ Ράισφιλντ, ο οποίος είχε συνυπάρξει με τη σταρ σε διάφορες συνεστιάσεις περιστάσεις όταν ζούσε στη Νέα Υόρκη, πείστηκε από την AI Γκάρμπο: «Έπιασαν τις χαρακτηριστικές εκφράσεις της, τις κινήσεις, το ντύσιμο, τη φωνή της», είπε και χαρακτήρισε τη διαφήμιση εντυπωσιακή, επιδραστική και συγκινητική. 

Ας μου επιτρέψει να διαφωνήσω. Η AI Γκάρμπο με το κάπως σοφιστικέ επαγγελματικό look γυναίκας που δίνει ομιλία στο Νταβός, δεν έχει καμία σχέση με την αληθινή ντίβα παρόλο που κλείνει τη διάσημη φράση: «I want to be alone». Ίσως να την αφήσουν ήσυχη;

Πηγή – Yperoxes

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ