Αμερικανοί νομοθέτες στοχοποιούν τη Σερβία για στενές σχέσεις με Ρωσία, Κίνα και Ιράν

Πιέσεις στη Σερβία για Ρωσία, Κίνα και Ιράν

Οι γερουσιαστές Τσακ Γκράσλεϊ (Ρεπουμπλικανός από την Αϊόβα) και Ρίτσαρντ Μπλούμενθαλ (Δημοκρατικός από το Κονέκτικατ), μαζί με τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων Τζο Γουίλσον (Ρεπουμπλικανός από τη Νότια Καρολίνα) και Γουίλιαμ Κίτινγκ (Δημοκρατικός από τη Μασαχουσέτη), κατέθεσαν τον νόμο «Supporting the Rule of Law, Building Institutional Justice, and Accountability Act» (Νόμος για την Υποστήριξη του Κράτους Δικαίου, την Οικοδόμηση Θεσμικής Δικαιοσύνης και τη Λογοδοσία), γνωστό ως νόμο SRBIJA.

 Η νομοθεσία θα εξαρτά την παροχή πρόσθετης αμερικανικής βοήθειας προς τη Σερβία από την πιστοποίηση, εκ μέρους του Τραμπ  ότι το Βελιγράδι έχει σημειώσει «σημαντική και διαρκή πρόοδο» όσον αφορά τη δικαστική λογοδοσία, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την ευθυγράμμιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. 

Κυρώσεις σε πρόσωπα για διαφθορά και υπονόμευση της δημοκρατίας

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης την επιβολή κυρώσεων σε άτομα που εμπλέκονται σε διαφθορά, σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή προσπάθειες υπονόμευσης των δημοκρατικών θεσμών και της περιφερειακής σταθερότητας.

Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται τη στιγμή που η Σερβία προετοιμάζεται για πρόωρες βουλευτικές εκλογές στις 25 Οκτωβρίου, έπειτα από περισσότερα από δύο χρόνια φοιτητικών και πολιτικών διαδηλώσεων, και εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για την κατάσταση του κράτους δικαίου, τη δικαστική ανεξαρτησία, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τη διαφθορά. Η νομοθεσία αναφέρεται συγκεκριμένα στην αντίδραση της κυβέρνησης στις διαδηλώσεις και στην κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024.

Ο Σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραιτήθηκε από την προεδρία στις 27 Σεπτεμβρίου, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια πιθανή μετάβαση στο αξίωμα του πρωθυπουργού, εφόσον το κυβερνών κόμμα του κερδίσει τις εκλογές του Οκτωβρίου, σύμφωνα με το υλικό που συνοδεύει τη νομοθεσία.

Το νομοσχέδιο εστιάζει επίσης έντονα στις σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία και την Κίνα και ζητά τη διενέργεια λεπτομερούς αξιολόγησης. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την επίσκεψη Σέρβου υπουργού στην Τεχεράνη τον Ιούλιο, προκειμένου να παραστεί στην κηδεία του πρώην Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, συμμετέχοντας μαζί με ρωσικές και κινεζικές αντιπροσωπείες σε μια εκδήλωση όπου οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν εκπροσωπήθηκαν. 

«Η Σερβία διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της ειρήνης και της ασφάλειας στα Δυτικά Βαλκάνια. Είναι ζωτικής σημασίας να αποτραπεί η άσκηση επιρροής στη Σερβία από τη Ρωσία, την Κίνα ή το Ιράν, καθώς και η αποσταθεροποίηση της περιοχής», δήλωσε ο γερουσιαστής Γκράσλεϊ. Πρόσθεσε ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει μέτρα λογοδοσίας, συμπεριλαμβανομένων κυρώσεων, με στόχο την προώθηση της επιστροφής της Σερβίας σε μια ισχυρή δημοκρατία.

Ο Γερουσιαστής Μπλούμενταλ δήλωσε ότι η σχέση ΗΠΑ-Σερβίας πρέπει να βασίζεται σε «κοινές δημοκρατικές αξίες» και στη δέσμευση για την καταπολέμηση της απολυταρχίας. «Από τότε που ανέλαβε την εξουσία, η σημερινή κυβέρνηση της Σερβίας έχει ενισχύσει τους δεσμούς της με τον  Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το νομοσχέδιο θα παρέχει στην αμερικανική κυβέρνηση νέα εργαλεία για την επιβολή κυρώσεων σε άτομα που διευκολύνουν την οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας.

Ο Ρεπουμπλικανός  Γουίλσον συμπρόεδρος της Επιτροπής του Ελσίνκι, ο οποίος κατέθεσε  προχθές το νομοσχέδιο στη Βουλή των Αντιπροσώπων μαζί με τον Κίτινγκ, δήλωσε  ότι εκτιμά ιδιαίτερα τη διακομματική και διακοινοβουλευτική στήριξη. «Το Κογκρέσο συμφωνεί ομόφωνα ότι οι Σέρβοι αξίζουν ελεύθερες και δίκαιες εκλογές», δήλωσε ο Γουίλσον. «Η Σερβία είναι μια χώρα στρατηγικής και πολιτισμικής σημασίας που θα μπορούσε να συμβάλει σε μια ειρηνική και ευημερούσα περιοχή, αλλά πρώτα πρέπει να αποκατασταθούν η δημοκρατία και το κράτος δικαίου». 

Το νομοσχέδιο θα απαιτεί επίσης από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να διατηρήσει τη συμμετοχή του στον Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ-Σερβίας και να αναπτύξει μια ευρύτερη στρατηγική για τη δέσμευση των ΗΠΑ με το Βελιγράδι. Η ισχύς του νόμου θα λήξει πέντε χρόνια μετά την ψήφισή του.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ