Αλλαγή ώρας: Πώς επηρεάζει τον ύπνο, τη διάθεση και τα παιδια

Φέτος η αλλαγή στη χειμερινή ώρα θα γίνει την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026, όταν η θερινή ώρα ολοκληρώνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα ρολόγια θα γυρίσουν μία ώρα πίσω, χαρίζοντάς μας θεωρητικά μία επιπλέον ώρα ύπνου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το βιολογικό μας ρολόι προσαρμόζεται αυτομάτως.

Τι συμβαίνει στον ύπνο

Ο οργανισμός λειτουργεί με βάση τον κιρκάδιο ρυθμό, το εσωτερικό δηλαδή «ρολόι» που επηρεάζεται κυρίως από το φως και το σκοτάδι και καθορίζει πότε νυστάζουμε και πότε είμαστε σε εγρήγορση. Σύμφωνα με την American Academy of Sleep Medicine, ακόμη και η μετατόπιση κατά μία ώρα μπορεί να διαταράξει προσωρινά αυτόν τον συγχρονισμό. Οι αλλαγές ώρας έχουν συνδεθεί με διαταραχές στον ύπνο, υπνηλία και αλλαγές στη διάθεση, αν και οι επιπτώσεις είναι εντονότερες κατά τη μετάβαση στη θερινή ώρα την άνοιξη. Μια συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2025 και εξέτασε 27 μελέτες κατέληξε επίσης ότι οι αλλαγές ώρας μπορούν να επηρεάσουν τόσο τη διάρκεια όσο και την ποιότητα του ύπνου. Οι ερευνητές σημείωσαν πάντως ότι τα αποτελέσματα διαφέρουν αρκετά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Γιατί άλλοι προσαρμόζονται εύκολα και άλλοι όχι

Δεν αντιδρούν όλοι το ίδιο. Έρευνα που παρουσιάστηκε από το αμερικανικό National Heart, Lung, and Blood Institute έδειξε ότι ο χρονότυπος παίζει σημαντικό ρόλο. Οι άνθρωποι που συνηθίζουν να ξυπνούν νωρίς μπορούν να προσαρμοστούν διαφορετικά από εκείνους που λειτουργούν καλύτερα αργά το βράδυ. Σε ορισμένους η αλλαγή περνά σχεδόν απαρατήρητη. Σε άλλους μπορεί να χρειαστούν αρκετές ημέρες μέχρι ο οργανισμός να ξαναβρεί τον ρυθμό του.

Τι γίνεται με τη διάθεση

Ο ύπνος και η διάθεση είναι στενά συνδεδεμένα. Όταν ο ύπνος διαταράσσεται, ακόμη και για λίγες ημέρες, μπορεί να εμφανιστούν μεγαλύτερη κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης και ευερεθιστότητα. Το φθινόπωρο υπάρχει και ένας δεύτερος παράγοντας: οι ώρες φυσικού φωτός μειώνονται. Το National Institute of Mental Health επισημαίνει ότι οι αλλαγές στη διάρκεια της ημέρας συνδέονται σε ορισμένους ανθρώπους με εποχικές μεταβολές στη διάθεση και στον ύπνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αλλαγή ώρας προκαλεί από μόνη της εποχική κατάθλιψη, αλλά ότι η απότομη αλλαγή στο φως μπορεί να γίνει αισθητή από πιο ευαίσθητους οργανισμούς.

Γιατί τα παιδιά μπορεί να δυσκολευτούν περισσότερο

Για τα παιδιά, και ιδιαίτερα για όσα έχουν σταθερό πρόγραμμα ύπνου, η αλλαγή μιας ώρας μπορεί να γίνει πιο εμφανής. Ένα παιδί που έχει συνηθίσει να κοιμάται στις 9 το βράδυ μπορεί τις πρώτες ημέρες μετά την αλλαγή να νυστάζει ήδη από τις 8. Αντίστοιχα, μπορεί να ξυπνά νωρίτερα το πρωί, επειδή το βιολογικό του ρολόι συνεχίζει προσωρινά να λειτουργεί με το προηγούμενο ωράριο. Στους εφήβους τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Η φυσική τάση της εφηβείας είναι έτσι κι αλλιώς προς πιο αργή ώρα ύπνου, γεγονός που κάνει το σταθερό πρόγραμμα ιδιαίτερα σημαντικό. Μεγάλη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Pediatrics της American Academy of Pediatrics έχει δείξει τη στενή σχέση ανάμεσα στην επαρκή διάρκεια ύπνου των εφήβων, τη διάθεση και τη λειτουργικότητά τους μέσα στην ημέρα.

Πώς γίνεται πιο εύκολη η μετάβαση

Οι ειδικοί στον ύπνο συνιστούν να μη μετακινείται απότομα ολόκληρη η καθημερινή ρουτίνα. Λίγες ημέρες πριν από την αλλαγή, το ωράριο ύπνου μπορεί να μετακινείται σταδιακά κατά 10 έως 15 λεπτά, ιδιαίτερα στα παιδιά. Βοηθούν επίσης η έκθεση στο φυσικό φως το πρωί, η σταθερή ώρα αφύπνισης και η αποφυγή πολύ έντονου φωτός και οθονών λίγο πριν από τον ύπνο.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ