Ακριβές «θεραπείες», βαριές υποσχέσεις και κενά τεκμηρίωσης

Βιοσυντονισμός για τη νόσο του Crohn και τη νόσο Lyme, οζονοθεραπεία με ισχυρισμούς που φθάνουν μέχρι τον καρκίνο και τις μεταστάσεις και πλασμαφαίρεση και άλλες σύνθετες θεραπείες για long COVID, χρόνιες παθήσεις και ακόμη και παιδιά, με συνολικό κόστος που μπορεί να φθάσει τις πολλές χιλιάδες ευρώ.

Τρεις διαφορετικές έρευνες που δημοσιοποίησε μέσα σε δύο ημέρες το FactCheck Cyprus φωτίζουν διαφορετικές όψεις του ίδιου προβλήματος. Την προβολή υπηρεσιών υγείας στην Κύπρο με ισχυρισμούς που είτε δεν διαθέτουν επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση είτε ξεπερνούν κατά πολύ όσα μπορούν να υποστηρίξουν οι διαθέσιμες κλινικές μελέτες.

Προφανώς κάθε μη συμβατική ή συμπληρωματική θεραπεία δεν πρέπει αυτομάτως να απορρίπτεται, αφού η ιατρική εξελίσσεται ακριβώς επειδή νέες μέθοδοι δοκιμάζονται. Υπάρχει όμως τεράστια απόσταση ανάμεσα στο «ερευνάται» και στο «θεραπεύει», ανάμεσα σε μια μικρή μελέτη και σε μια αποδεδειγμένη θεραπεία και, κυρίως, ανάμεσα στην επιστημονική αβεβαιότητα και σε μια διαφήμιση που απευθύνεται σε ασθενείς οι οποίοι αναζητούν ελπίδα.

«Head Doctor» χωρίς εγγραφή στο Μητρώο Ιατρών

Στη Λεμεσό, το FactCheck Cyprus εξέτασε την περίπτωση του Sentosa Natural Health Centre και της επικεφαλής του, Άντρης Παναγιώτου, η οποία παρουσιάζεται στην ιστοσελίδα του κέντρου ως «Dr.» και «Head Doctor».

Η έρευνα δεν εντόπισε το όνομά της στο Ιατρικό Μητρώο του Υπουργείου Υγείας. Το FactCheck καταγράφει σειρά τίτλων που η ίδια αναφέρει ότι κατέχει στη νατουροπαθητική, στην εναλλακτική ιατρική και στην κλινική διατροφή, επισημαίνοντας όμως ότι οι τίτλοι «Doctor of Naturopathic Medicine» και «Doctor of Alternative Medicine» δεν αποτελούν από μόνοι τους πτυχία Ιατρικής ούτε παρέχουν δικαίωμα άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος στην Κύπρο.

Η κυπριακή νομοθεσία είναι σαφής. Το άρθρο 20 του περί Εγγραφής Ιατρών Νόμου προβλέπει ότι κανείς δεν μπορεί να ασκεί την ιατρική ή να εισπράττει αμοιβή για παροχή ιατρικής συμβουλής εάν δεν είναι εγγεγραμμένος γιατρός. Ο νόμος προβλέπει επίσης ποινές για όποιον ψευδώς παρουσιάζεται ως γιατρός ή αναλαμβάνει διάγνωση ή θεραπεία ασθένειας χωρίς να είναι εγγεγραμμένος.

Το FactCheck Cyprus απευθύνθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου στον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο και στο Ιατρικό Συμβούλιο Κύπρου ζητώντας θέση για τη χρήση του χαρακτηρισμού «Head Doctor». Μέχρι τη δημοσίευση της έρευνας δεν είχε λάβει απάντηση.

«Διαγνώσεις» μέσω βιοσυντονισμού

Το δεύτερο ζήτημα αφορά τις υπηρεσίες που προβάλλει το ίδιο κέντρο.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του, συσκευές βιοσυντονισμού χρησιμοποιούνται για τη διερεύνηση προβλημάτων που εκτείνονται από αλλεργίες και ορμονικές διαταραχές μέχρι τη νόσο του Crohn, τη νόσο Lyme και γενετικές διαταραχές.

Το πρόβλημα είναι ότι ο βιοσυντονισμός δεν διαθέτει αποδεδειγμένη διαγνωστική αξία για αυτές τις παθήσεις. Για τη νόσο του Crohn χρησιμοποιούνται καθιερωμένες εξετάσεις, περιλαμβανομένης της ενδοσκόπησης και της βιοψίας. Για τη νόσο Lyme υπάρχουν συγκεκριμένα πρωτόκολλα εργαστηριακού ελέγχου. Οι γενετικές διαταραχές εντοπίζονται με γενετικές εξετάσεις.

Η επιστημονική βιβλιογραφία που επικαλείται το FactCheck προειδοποιεί ότι μη τεκμηριωμένες εξετάσεις όπως ο βιοσυντονισμός μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες διαγνώσεις, άσκοπες θεραπείες και, κυρίως, καθυστέρηση στην αναζήτηση κατάλληλης ιατρικής φροντίδας.

Το κόστος μιας αμφίβολης εξέτασης είναι ένα ζήτημα, αλλά το ενδεχόμενο ένας ασθενής με πραγματική πάθηση να θεωρήσει ότι έχει διαγνωστεί ή θεραπεύεται αποτελεσματικά και να καθυστερήσει την κανονική ιατρική αντιμετώπιση είναι κάτι πολύ διαφορετικό.

Όζον για καρκίνο και μεταστάσεις

Η δεύτερη έρευνα του FactCheck Cyprus αφορά το Medinstitute Nikolenko στη Λευκωσία και την προβολή της οζονοθεραπείας.

Το FactCheck εντόπισε δεκάδες διαδικτυακές διαφημίσεις. Μία από αυτές, η οποία αφορούσε «υποστηρικτική φροντίδα στην ογκολογία», υποστήριζε ότι ο καρκίνος και οι μεταστάσεις αναπτύσσονται «αποκλειστικά» σε περιβάλλον χωρίς οξυγόνο και ότι το όζον μπορεί να μειώσει «δραματικά» τον κίνδυνο επανεμφάνισης ή μετάστασης της νόσου. Η διαφήμιση είχε ξεπεράσει τις 18.000 προβολές στην Κύπρο.

Ο ισχυρισμός για τον καρκίνο και το οξυγόνο δεν ανταποκρίνεται στα επιστημονικά δεδομένα. Τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να αναπτύσσονται και παρουσία οξυγόνου. Κυρίως όμως, η έρευνα δεν εντόπισε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους που να αποδεικνύουν ότι η οζονοθεραπεία αποτρέπει τις μεταστάσεις ή την υποτροπή του καρκίνου.
Άλλες διαφημίσεις χρησιμοποιούν μαρτυρίες ανθρώπων που περιγράφουν όγκους οι οποίοι, όπως υποστηρίζεται, εξαφανίστηκαν μετά από θεραπεία. Πρόκειται όμως για προσωπικές μαρτυρίες και όχι για κλινική απόδειξη. Δεν αποδεικνύουν ούτε τη φύση του όγκου ούτε ποιες άλλες θεραπείες ακολουθήθηκαν ούτε την αιτία της υποχώρησής του.

Από τη γάγγραινα μέχρι το Πάρκινσον

Οι ισχυρισμοί δεν περιορίζονται στον καρκίνο.
Η έρευνα κατέγραψε αναφορές στην οζονοθεραπεία για διαβητικές πληγές, γάγγραινα, σκληροδερμία, HPV, έρπητα, Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον. Για ορισμένες εφαρμογές υπάρχουν περιορισμένα επιστημονικά δεδομένα, για παράδειγμα σε σχέση με ορισμένες πληγές ή την ανακούφιση του πόνου. Αυτό όμως απέχει πολύ από την απόδειξη ότι το όζον θεραπεύει τις ασθένειες που εμφανίζονται στις σχετικές διαφημίσεις.

Για τη σκληροδερμία, για παράδειγμα, το FactCheck βρήκε μόνο πολύ περιορισμένα στοιχεία, ενώ για HPV και HSV δεν εντόπισε κλινική δοκιμή που να στηρίζει τους σχετικούς ισχυρισμούς. Για Αλτσχάιμερ, Πάρκινσον και βακτηριακή μηνιγγίτιδα επίσης δεν εντοπίστηκε ελεγχόμενη δοκιμή οζονοθεραπείας.

Ο επικεφαλής της κλινικής Γιούρι Νικολένκο είναι εγγεγραμμένος στο κυπριακό Ιατρικό Μητρώο ως γιατρός με ειδικότητα στην Παθολογία και Εσωτερική Παθολογία. Το FactCheck σημειώνει ωστόσο ότι η ιστοσελίδα τον παρουσιάζει και ως ειδικό Φυσικής Ιατρικής, Αποκατάστασης και Μπαλνεολογίας, ειδικότητα η οποία δεν εμφανίζεται στο κυπριακό μητρώο.

Θεραπείες έως €15.500

Η τρίτη έρευνα αφορά το Apheresis Center και το Panacea Medical Center στην περιοχή της Λάρνακας.

Εδώ οι αριθμοί αποκτούν και οικονομική διάσταση. Σύμφωνα με τον τιμοκατάλογο που εξέτασε το FactCheck Cyprus, συνδυαστική θεραπεία τριών έως έξι εβδομάδων κοστολογείται κατά μέσο όρο από €12.500 έως €15.500. Πρόγραμμα διαγνωστικών εξετάσεων μπορεί να προσθέσει ακόμη €4.000 έως €6.000, ενώ κάθε συνεδρία H.E.L.P. Apheresis αναφέρεται ότι κοστίζει €1.990.

Το Apheresis Center προβάλλει θεραπείες για long COVID, συμπτώματα μετά από εμβολιασμό και χρόνιες ασθένειες, ενώ αναφέρει ότι έχει θεραπεύσει επιτυχώς περισσότερους από 1.200 ασθενείς και σε άλλη σελίδα κάνει λόγο για ποσοστό επιτυχίας 80% στη μέθοδο H.E.L.P. Apheresis. Δέχεται επίσης, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του, παιδιά συγκεκριμένου βάρους για ορισμένες διαδικασίες.

Το Panacea από την πλευρά του έχει αναρτήσει ισχυρισμούς για long COVID, Lyme και ινομυαλγία, ενώ σε περιεχόμενο σχετικό με το υπερβαρικό οξυγόνο αναφέρει ότι αυξημένα επίπεδα οξυγόνου μπορούν να εμποδίσουν την ανάπτυξη του καρκίνου. Σε άλλη σελίδα του πάντως διευκρινίζει ότι το υπερβαρικό οξυγόνο δεν θεραπεύει τον καρκίνο.
Η αντίφαση είναι δύσκολο να προσπεραστεί.

Τι λένε οι μελέτες

Για τη H.E.L.P. Apheresis στο long COVID, το FactCheck δεν εντόπισε καμία τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή.

Αντίθετα, ισπανική μελέτη του 2025 σε 50 ασθενείς που συνέκρινε πλασμαφαίρεση με εικονική διαδικασία δεν βρήκε διαφορά στα αποτελέσματα. Άλλη δοκιμή στη Γερμανία για ανοσοπροσρόφηση κατέληξε το 2026 ότι η θεραπεία δεν ήταν αποτελεσματική.Η μόνη δημοσίευση που, σύμφωνα με το FactCheck, επικαλείται το Apheresis Center αφορά μόλις 17 ασθενείς, χωρίς ομάδα σύγκρισης, και δημοσιεύθηκε σε περιοδικό αμφισβητούμενου κύρους.

Την ίδια ώρα, οι υπηρεσίες προβάλλονται έντονα στα κοινωνικά δίκτυα. Οι διαφημίσεις του Apheresis Center από τον Απρίλιο του 2025 εκτιμάται ότι εμφανίστηκαν σε περίπου 514.000 λογαριασμούς, ενώ μόνο μία καμπάνια για «κλινική μακροζωίας» στη Λάρνακα έφθασε περίπου 254.000 λογαριασμούς.

Η διαφήμιση προηγείται της απόδειξης

Οι τρεις υποθέσεις δεν είναι ίδιες και θα ήταν λανθασμένο να μπουν όλες στο ίδιο σακί ως προς τα πρόσωπα, τις μεθόδους ή τη νομική τους διάσταση.
Έχουν όμως έναν σαφή κοινό παρονομαστή.

Οι υπηρεσίες προβάλλονται σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν καρκίνο, χρόνιες ασθένειες, long COVID, αυτοάνοσα νοσήματα ή άλλες σοβαρές καταστάσεις. Συχνά χρησιμοποιούνται οι λέξεις «θεραπεία», «επιτυχία», «αποτελέσματα», «αποτοξίνωση» ή άλλες διατυπώσεις που δημιουργούν πολύ συγκεκριμένες προσδοκίες.

Η επιστήμη όμως λειτουργεί διαφορετικά. Δεν αρκούν οι μαρτυρίες ασθενών, ούτε μια μελέτη λίγων περιστατικών, ούτε μια εργαστηριακή υπόθεση. Για να υποστηριχθεί ότι μία θεραπεία πράγματι λειτουργεί χρειάζονται σοβαρές, ελεγχόμενες και επαναλαμβανόμενες κλινικές μελέτες. Τον Σεπτέμβριο το Υπουργείο Υγείας είχε ήδη καλέσει τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε εναλλακτικές θεραπείες χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, ενώ ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος ανακοίνωσε ελέγχους σε συνεργασίες γιατρών με κέντρα ευεξίας.

Οι έρευνες του FactCheck Cyprus δείχνουν γιατί το θέμα δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια γενική προειδοποίηση.

Όταν μια αγορά υπηρεσιών υγείας μπορεί να χρησιμοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα για να φτάνει σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, να μιλάει για καρκίνο, μεταστάσεις, χρόνιες ασθένειες και «εγγυημένα αποτελέσματα» και να ζητάει ποσά που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ, τότε το ερώτημα δεν αφορά μόνο τι επιλέγει ένας ασθενής.
Αφορά και ποιος ελέγχει τι του υπόσχονται πριν εκείνος πληρώσει, ελπίσει και, ενδεχομένως, χάσει πολύτιμο χρόνο.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy