ΕλλάδαΉττα της ελληνικής διπλωματίας η έγκριση του τουρκολυβικού μνημονίου από τη Βουλή της Βεγγάζης, του Αλέκου Αναγνωστάκη
Ανατροπή στις ελληνολυβικές και τουρκολυβικές σχέσεις. Την Τρίτη 20/10 η λιβυκή Βουλή που εδρεύει στη Βεγγάζη ενέκρινε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Το 2019 η Βουλή της Βεγγάζης όχι μόνο δεν είχε επικυρώσει…
22 Οκτωβρίου 2026 · 08:51
Ανατροπή στις ελληνολυβικές και τουρκολυβικές σχέσεις.
Την Τρίτη 20/10 η λιβυκή Βουλή που εδρεύει στη Βεγγάζη ενέκρινε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Το 2019 η Βουλή της Βεγγάζης όχι μόνο δεν είχε επικυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, μη αναγνωρίζοντας νομική δικαιοδοσία στην κυβέρνηση της δυτικής Λιβύης, αλλά επιπλέον είχε αποφασίσει τη «διακοπή των πολιτικών σχέσεων με τη Δημοκρατία της Τουρκίας».
Τώρα η κατάσταση αντιστρέφεται και μάλιστα ιδία βουλήσει τόσο της Ανατολικής όσο και της Δυτικής Λιβύης.
Ως γνωστό η Λιβύη, μετά από πολύχρονο εμφύλιο είναι ιδιόμορφα διχασμένη στη Δυτική, με έδρα την Τρίπολη, και στην Ανατολική με έδρα τη Βεγγάζη, με αντίστοιχες ξεχωριστές κυβερνήσεις και κοινοβούλια, αλλά κοινές τράπεζες εσόδων και αναλήψεων (!) με βάση τα εξαγόμενα ανά περιοχή πετρέλαια.
Η υπερψήφιση του τουρκολιβυκού μνημονίου αναδεικνύει την εσωτερική δυναμική των στενών σχέσεων που το τουρκικό κεφάλαιο αναπτύσσει καιρό τώρα και με τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές στη Λιβύη. Επί της ουσίας επιταχύνει τις συνεχείς προσπάθειές του να αναβαθμίσει τη γεωπολιτική του θέση σε όλη την περιοχή.
Στα πλαίσια αυτά την Τρίτη 20/10 ξεκίνησε επαφές στη Λιβύη ο Ιμπραχίμ Καλίν, ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών, ΜΙΤ. Ο Καλίν συνάντησε τον Λίβυο «πρωθυπουργό» στα δυτικά Αμπντουλχαμίντ Ντμπεϊμπά, συζητώντας μαζί του διάφορα περιφερειακά ζητήματα και την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας με δεδομένο πως η τουρκική αστική τάξη πρωτοστατεί και στην ανοικοδόμηση της χώρας.
Η κυβέρνηση της ΝΔ είχε αναπτύξει προνομιακές σχέσεις με τον ηγέτη της Ανατολικής Λιβύης Χαλίφα Χαφτάρ και την Ανατολική Λιβύη, επειδή, μεταξύ άλλων, αντιτάσσονταν στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Αλλά εδώ ακριβώς έγκειται η μονομέρεια της ελληνικής διπλωματίας και η αγνόηση του αυτονόητου: Πως σε κράτη – μη κράτη όπως είναι η Ανατολική και Δυτική Λιβύη αλλά και η ίδια η Λιβύη οφείλεις να ακολουθείς μια μακρόπνοη πολιτική ισότιμων διπλωματικών σχέσεων στη βάση συγκεκριμένων, υλικών και υλοποιήσιμων διπλωματικών αρχών. Πολιτική που δεν ακολούθησε το ελληνικό ΥΠΕΞ.
Στην Ανατολική Λιβύη ο μέχρι πρότινος πρόεδρος της Βουλής, Αγκίλα Σάλεχ αντικαταστάθηκε και τη θέση του κατέλαβε ο Ομπάιντι με μια εσωτερική «πολιτική κίνηση» που υποστηρίχθηκε από τους γιους του στρατάρχη Χαφτάρ. Έτσι άλλαξε ο εσωτερικός συσχετισμός αφού διακόπηκαν οι δίαυλοι επικοινωνίας που διατηρούσε με Αθήνα ο Σάλεχ. Σε συνδυασμό, παράλληλα και πάνω απ’ όλα, με την έλλειψη επενδύσεων και ειδικών οικονομικών διπλωματικών σχέσεων. η κατάσταση άλλαξε άρδην.
Το αντίθετο με την ελληνική κυβέρνηση έπραξε η κυβέρνηση Ερντογάν.
Παρά την πολεμική σύγκρουση με τον Χαφτάρ το 2019–2020, διατήρησε τις σχέσεις της με την Τρίπολη και ταυτόχρονα ανέπτυξε επαφές, επενδύσεις και συνεργασία με τη Βεγγάζη.
Στην περίπτωση του Χαφτάρ, ενώ η Αθήνα δεν εξασφάλισε υλική, ουσιαστική σύγκλιση, η Άγκυρα κατάφερε να μετατρέψει μια παλιά στρατιωτική αντιπαράθεση σε νέα πολιτική και οικονομική συνεργασία. Η τουρκική κυβέρνηση προσέφερε προοπτικές επενδύσεων, ανοικοδόμησης και συνεργασίας σε θέματα ασφάλειας. Η Ελληνική δεν μπόρεσε να αντισταθμίσει επαρκώς αυτά τα κίνητρα με αποτέλεσμα να μη διαθέτει πλέον ισχυρό πολιτικό έρεισμα ούτε στην Τρίπολη ούτε στη Βεγγάζη.
Η εξέλιξη αποτελεί σοβαρή διπλωματική αποτυχία για την κυβέρνηση της ΝΔ, τροφή κυρίως για το εγχείρημα Σαμαρά.
Αν η ελληνική Αριστερά προβάλλει με τόλμη τη διπλωματία στη βάση του αμοιβαίου οφέλους και της καλής γειτονίας προς τις όμορες χώρες και στη βάση στόχων που με την ίδια ευκολία θα αναπτύσσονται και στις δυο πλευρές του Αιγαίου, και στην ελληνική και στην τούρκικη, τότε το ενδεχόμενο λαϊκών ωφελημάτων δεν θα είναι αμελητέο.
Σε ανακοίνωσή του το ελληνικό ΥΠΕΞ αναφέρει ότι «η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολυβικού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών». Προσθέτει ότι «η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής».
Αναφέρει ακόμα ότι «η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων», καταλήγει το ΥΠΕΞ.
Σε αναρτήσεις τους ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καταδίκασαν την ψήφιση του μνημονίου, σημειώνοντας πως «η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη». Εκφράζουν «την αλληλεγγύη μας προς την Ελλάδα και την Κύπρο» και επαναλαμβάνουν «την πάγια και γνωστή θέση της ΕΕ εναντίον οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη» – οι πρώτοι διδάξαντες της διάλυσής της.
Πηγή – KOMMON








